KARAGÖZ ÜSTADI

OLMANIN YOLLARI KİTABI

 

karagoz kitabi

 

HAYAL PERDESİ YAPIMI

Aksesuarlarınızı nasıl hazırlayacağınızı tarif edeceğim. İsterseniz hayal perdesinden başlayalım, hayal perdenizi köşebentten yaparsanız hem ayakta hem de oturarak karagöz hacıvat oynatabilirsiniz. Oturarak karagöz hacıvat oynatacaksanız sandalye boyuna göre ayarlayıp vidalarını takarsınız. Ben sandalye ve ayakta karagöz hacıvat oyununu oynatıyorum köşebentlerin vida yerlerin işaretledim. Bu işareti oje kullanarak yapabilirsiniz. Ayakta oynatacağınız zaman o vida yerlerine takmanız yeterli olacak tekrar, tekrar ölçü almanıza gerek kalmayacak. Size ilk önce en kolay kurulan kolay taşınan modeli tarif edeceğim, pratikte olacağı için köşebentlerden hazırlayacağız, ölçüye gelince yine kendiniz belirleyeceksiniz, buna rağmen ben size bazı metotlar aktaracağım. İki tane buzdolabını yan yana koyduğunuzu düşününüz. Ayakta durduğunuzda karşıdan görünmeyeceksiniz. Buzdolapların sadece dışları kalacak şekilde bir sahneyi dört köşebentten yapabilirsiniz, peş tahtası dediğimiz malzemelerinizi koyacağınız rafı da tahtadan yapmanız uygun olacaktır. Üzerini kaplayacak şekilde perde diktirmeniz gerekiyor. bu perdeyi de şöyle kurgulayınız. Bir masanın üzerine örtü örteriz, örtü büyük olduğu için masa gözükmez. Sizinde köşebentlerden hazırlayacağınız sahne gözükmemelidir. Köşebentleri kelebek vida denilen el ile açılıp kapanabilen vidalardan almalısınız ki kolay kurulsun. Ben yinede daha seri olması için şarzlı bir matkap götürüyorum. Gelelim aynaya yani oynatacağınız beyaz perdeye onu da kolaylıkla başaracaksınız. Marangozluk yapan ustalara istediğiniz boyda çerçeve hazırlatın. Kalın olmayan beyaz astarlık bez veya bildiğimiz patiska taktırınız. Aynanızı tamamladınız aynanızın ölçüsünde perdenizi kestirin ve kanarlarına cırt diktirdikten sonra perdeye yapıştırıp karagöz hacıvat oynatabilirsiniz. bu sistem çok güzel taşıması montajı ve sökmesi sizi uğraştırmayacak.
Eski kalın televizyonların üzerine kapatılan örtüleri düşünün, televizyonun ekranı bile gözükmezdi. Ekran kısmını kestirip patiskadan perde takarsanız hayal perdeniz tamamlanmış olacaktır. Siz içerdesiniz televizyon ekranından oyun oynatıyorsunuz. Aslında çok basit bir oluşumdur. Perdenizin arka tarafı da kapalı olursa daha iyi olur. Bunu da çadırların ön giriş kapısının perdesi gibi algılayabilirsiniz. Aslında perde modellerinde biraz daha bahsedersek kapalı alanlar için ipli perdeler yapardık kurulumu ve taşınması daha kolaydı. Kenarlarında ipler olurdu gittiğimiz yerde ipleri bağlardık gösteri bitince de çözüp çantaya koyardık. Şimdiki perdelerin boyları da kısaldı. Patiskadan yapacağınız perdenin boyu sinema perdesinin orantılı olarak küçültülmüş bir ölçüsü vardır. 110 * 80 bu ölçü her nedense hayaliler tarafından benimsendi.

TASVİRLERİNİZİN YAPIMI

Tasvir yapmanın da onlarca yolu vardır. Size en kolay gelen yönlerini hemen bahsedelim. Ülkemizin her yerinde kütüphaneler vardır. Size yakın olana gidip hangi tasvirleri yapmak istiyorsanız fotokopilerini çektiriniz. Şimdi işiniz kolaylaştı. Üniversitelerin karşısında kesinlikle bulabileceğiniz kırtasiyeler ve fotokopiciler var buralarda asetata fotokopi çekebiliyorlar. Sadece bu fotokopi makineleri üniversitelerin karşısında olacak diye bir kural yok onu da belirteyim. Merkezi yerlerin hepsinde kesinlikle var. Asetata yani nüfus cüzdanımızı kaplattığımız malzemeden bahsediyorum bunların adı asetat. Bu asetatların normal dosya kâğıdı boyunda olanları vardır yani bildiğimiz A4 boyunda tasvirlerinizi bu asetata fotokopi çektiriniz. işinizin en önemli yanı bitti. Şimdi asetat üzerindeki tasvirlerinizin kenarlarını kesin ve figürleri çıkarınız. Sıra canlı tasvirlerinize değnek takmaya geldi. Cansız tasvirlerinize yani bu bölümde, sizi hiç zorlamayacak. Çünkü sopa bulmak sizin için çocuk oyuncağı, ince tarzda oklavalardan yapabilirsiniz veya tahtadan yapılmış büyük örgü şişleri alıp onları da takabilirsiniz, vida ile takmalısınız. Çünkü taşıma anında çıkarmanız gerekebilir. Uygun boyda vidalar alıp tasvirlerinizin üzerine takmalısınız. Bunların dışında bildiğimiz çocukların oynadığı çıtalı uçurtmada kullanılan çıtalarını da takabilirsiniz. Tasvirleri yaparken deri kullanmanın negatif yanlarını açıklamıştım. Deri canlı hayvandan elde edildiği için gerek yok. Deri tasvir imalatının sadece bir tanesi bir gününüzü alır. Deri olduğu için hava şartlarından dolayı deforme olmaktadır, maliyetleri yüksektir. Oysa sizin yaptığınız sistemin o kadar faydası var ki örneğin bozuldu veya eskidi. Gidip fotokopi çektirdiğinizde işiniz hallolacaktır. Eğer deriden yapma kararı almış olsaydınız. Karagözün yaşadığı vilayetten deri getirmeniz gerekecekti. Kargo parası haydi neyse birde zaman kaybını düşünün. Hatta bu iş için bir atölye veya bir bölümde kurmanız gerekecektir o yüzden, hiç gerek yoktur. Cansız tasvirlerinize sopa takmanıza gerek yok cansız tasvirlere hangi örnekleri verebiliriz ormanlar, evler, dağlar, bulutlar, denizler, güneş ay dede, çiçek bahçeleri, cansız tasvirlere birer örnektir. Cansız tasvirleri sizlerde kurgulayabilirsiniz bilgisayar televizyon ekleyebilirsiniz. Oyunlarınıza eğer cansızda olsa araba, gemi, uçak, salıncak eklerseniz o zaman değnek takmalısınız. Tasvirlerden bahsederken şu bilgide aklınızda kalabilir. Dünya gölge oyunlarında kullanılan yan tarafları da görünen tasvirler vardır. bu tasvirler sağa sola dönebilirler. Oysa bizim kullandığımız modeller sadece önden görünmektedir. Bu bilgiyi size aktarma nedenlerinden biriside sizler ünlü bir hayali olup ta yurt dışına gösterilere gittiğinizde bu tasvirlerle karşılaşabilirsiniz. Veya yurt dışında size sorabilirler tasvirleriniz hangi model dediklerinde bilgili olursunuz. Bu karagöz hacıvat oyunlarını öğrenince gerçektende birçok ülkeyi gezme olanağına sahip olacaksınız.

İKİ DEĞNEKLİ TASVİRLERİN OYNATIMI

İki değnekli tasvirlerin başında, başrol oyuncusu olan karagöz gelmektedir. Oynatımı şu şekildedir. İki sopayı elinize alınız, gövdeyi oynatan sopayı ise serçe ve yüzük parmağınızın üzerine koyunuz. Bu hareketi size en net şekilde şöyle açıklayabilirim.sol elinizle üç işareti yapınız. Örneğin; üç tane gösterim var derken elinizle üç tane işareti yapmış gibi düşününüz. Şimdi bu kapattığınız serçe ve yüzük parmağınızın üzerine gövde sopasını koydunuz. Diğer sopayı da işaret ve başparmağınızın arasına alınız. Gelelim orta parmağınıza o, parmağınız gerçektende sopaların ortasında kalsın. Bu yöntemle hacıvatın isterseniz kolunu isterseniz elini oynatabilirsiniz. Provalarınızı yaptıktan sonra iki sopa ile oyununuza devam ediniz. Tek sopa ile de oyun oynatabilirsiniz.

İKİ SOPALI DANSCI TASVİRLER

Bu tasvirleri oynatma yöntemi size çok kolay gelecek; diyelim ki elleri duvara dayalı bir tasvir düşününüz ve ellerinin dışına da tasvir taktığınızı farz ediniz. Bu şekildeyken ellerini oynatınca dans etmiş gibi olacaktır. Denediğinizde çok kolay olduğunun farkına varacaksınız.
Bu tasvirler salıncak olabilir veya kayık olabilir sopalarını sağ ve sola takınca eşyanın özelliğine göre hareket ettirirsiniz. Bulut ve güneş tasvirlerini de aynı düşünebilirsiniz.

BAŞLAMA TASVİRİ (SİNEMA AFİŞİ)

Karagöz hacıvat oyununa başlarken bu tasviri kullanacaksınız. Başlama tasviriniz cansız tasvir bölümündedir. Örneğin bir manzara olabilir. Bir orman resmi olabilir. Meyve resimleri olabilir, ney olmaz dersek insanlara irite eden bir resim olmamalıdır. Başlama tasvirinizin oyuna başlamadan önce sahnede bir süreliğine durmasından başka bir görevi yoktur. Sahnenizin lambasını yakmadan önce perdenize ortasına başlama tasvirinizi tutturunuz. Şimdi lambanızı yakınız. Narekenizi çalarak başlama tasvirinizi sallayarak perdeden alınız şimdi oyuna geçebilirsiniz. Hacıvat’ı sağ taraftan getirirken şarkı söyleyin. Ortada durup gazelinizi okuduktan sonra karagözü çağırın kavga komedisini uygulayınız. Daha sonra ise oyununuza geçebilirsiniz. Biterken de bir hatamız olduysa affola diyerek bitirirsiniz. Karagöz hacıvat oyunları genelde müzik ve dansla bitmelidir. Dans eden iki elinde sopa olan tasvirlerinizden birisini alınız ve müzikle dans ettirdikten sonra oyunu bitiriniz. Sizlere şunu öneriyorum. Oyunun ufak tefek ayrıntılarına değil de tamamı ile ilgilenmeye bakınız. Müzik öncemi sürçe lisan ettiysek affola mı önce, gibi pekte önemli olmayan olgularla zaman kaybetmeyiniz. Hatta birçok profesyonel sanatçılarımız başlama tasviri kullanmamaktalar.
Başlama tasviri nedir dendiğinde şöyle aklımızda kalabilir. Sinema filmlerinin nasıl afişleri varsa Karagöz hacıvat oyunlarının da başlama tasviri vardır. Hatta biz hayaliler hangi oyunu oynayacaksak oyununu çağrıştıran bir resmi başlama tasviri olarak kullanırdık. Oysa şimdi bırakın her oyuna göre başlama tasviri kullanmak hiç başlama tasviri kullanmadan oyuna başlayanlarda olmaktadır. Siz tasvirlerin nasıl yapılacağını öğreneceksiniz. İsterseniz yazdığınız oyunlara göre bir tanede başlama tasviri yapabilirsiniz.
Size anlatılan tasvir yapımı çok kolaydır. O yüzden zorlanmazsınız.

TASVİRLERİN EKLEMLERİ
Tasvirlerinizin eklemlerine dikkat etmelisiniz. Özelliklede el ve ayakları zıt istikametlere montalayınız. Bunu anlamanız için kendinizi yolda elinizi kolunuzu sallarken hayal ediniz. Sağ eliniz sol elinize kesinlikle dolaşmaz. Nedeni biri solda biri sağdadır. Ayaklarımızda ise durum biraz farklıdır. Dikkatimiz dağılınca birbirine çarpabilir. Gelelim tasvirlerimize gövdenin bir yüzüne bir kol taktınız farz edelim. Diğerini aynı yüze takarsak oynatırken birbirine karışır. oysa diğerini arka tarafa montajlarsanız hiç bir sorun yaşamazsınız. Kitabınızın bu bölümünü okumadığınızı düşünürsek yaşayarak hatanızı anlayıp düzeltmek zorunda kalacaktınız. Tasvir eklerinin montajlarında ben plastik vida kullanıyorum. Bildiğimiz elektrik prizlerinde kullanılan boylardaki somunlu küçük vidaların plastikleri piyasada mevcut. Plastik vidaların somunlarını taktıktan sonra bir çivi başını ateşte kızdırınız ve somunun ucunu çıkmayacak şekilde eritiniz. Plastik veya demir vida kullanabilirsiniz. Vidaları takacağınız delikleri kemer delme aleti ile de delebilirsiniz. Veya kolay yolu vidanızın geçeceği şekilde bir demirle delerek sabitlemeniz uygun olacaktır.

SİPSİ

Karagöz hacıvat oyunu bir tiyatrodur. Oyuncuları ise tasvirlerdir. Tasvirler kendileri oynayamayacağı için bu görevi hayali üstlenmektedir. Eğer olanaklar müsaitse bu sipsi dediğimiz müzik aletini yardımcınız çalabilir. Nedir peki sipsi; boyları 20 ile 30 cm arasında bildiğimiz kavala benzeyen müzik aletidir. Hangi guruba girer diye merak ediyorsanız nefesli müzik aletleri sayılırlar. Sipsiyi üfleyerek çalacağız. Nareke kadar olmasa da sipside her müzik aleti satan mağazalarda bulunmaz. Dediğimiz gibi narekeden kolay bulabilirsiniz. Kavala benziyor bu doğrudur, sadece kalınlığı farklıdır. Sipsinin kalınlığı kurşun kalem kalınlığındadır. Beş tane deliği vardır. Bir tanede arka tarafında başparmağımızla kapatmamız gereken bir tane deliği bulunmaktadır. Ben bu sipsiyi şu şekilde kullanmaktayım iki tane sipsiyi lastikle birbirine ekleyerek ikisini birlikte çalıyorum. Daha iyi ses çıkaracağını tahmin etmişsinizdir. Zaten ben hayali hasbora olarak iki tane sipsi çalmakla da tanınıyorum. Almış olduğunuz sipsinin ağız tarafında bir kertik olur. Onu hep kontrol adiniz. Tırnağınızla biraz açarsanız ses daha iyi çıkacaktır. Sipsi çalmanın çok zevkli olduğunu hemen fark edeceksiniz. Sipsiye ben şu ismi taktım, piyanist şantör hakikaten de sipsi hem çalıyor hem söylüyor nasıl mı? Sipsi ağzınızdayken şarkı söyleyince hem ötüyor hem de şarkı söylüyorsunuz. Bu sipsi size en iyi nerede lazım olacak peki, siz karagöz hacıvat haricindeki tasvirleri sahneye aldığınızda bir müzik çalmalısınız. Hele de çağırdığınız tasvir diyalektse ona göre müzik çalacaksınız. Örneğin Karadenizli ise Karadeniz havası Rumelili ise Rumeli havası çalmanız gerekecektir. Hiç merak etmeyin sipsiyi de çalacaksınız tasvirleri de oynatabileceksiniz. Sipsinin arka tarafta başparmağımızla kapatmamız gereken bir deliği var dedik ya sipsinin o deliğini bantla kapatınız ve boynunuza asınız. Sırası gelince sipsiyi ağzınıza alıp oyununuza devam ediniz. Bu anlattığım yöntemleri uygulamaya başlayınca öyle huzur duyacaksınız ki karagöz hacıvat üstadı olduğunuzda öyle mutluluklar yaşayacaksınız ki ben sizlere betimlemeli olarak bile anlatsam yinede etkili olmaz o yüzden bu olgu ve oluşumlar sizler yaşamalısınız. Kimseye muhtaç olmadan başarmanın verdiği bir mutluluk dersem ipucu olur sanırım.

KARAGÖZÜN EVİ

Karagözün evi de bir cansız tasvirden oluşur. Seyirciler karagözün evini sağ tarafta görmektedirler. Hemen acaba hacıvatın evi var mı diyenleriniz olacaktır. Evet, hacıvatında evi vardır. Hatta sahne daha harika yani tiyatro sahnesi gibi gözükmektedir. Buna rağmen karagözün evi daha belirgindir. Olaylar genelde karagözün evinin önünde yaşandığı için karagözün evi daha fazla gözükmektedir. Karagözün evini de tasvir yapımında bahsedilen şekilde rahatlıkla hazırlayabilirsiniz. Karagöz hacıvat oyunu hayali bir oyun olduğu için karagözün evi sanki yukarıdaymış gibi gözükür.daha net anlatımla temeli yerde değildir.yine olaylar birer hayal olduğu için evin camından hacıvatın üzerine atlar kavga çıkarır.bu konuları da size betimlemeli olarak yazacağım. Hiç bir zorluk çekmeden karagöz hacıvat üstadı olacaksınız. Kitabınız da banel bilgilerden kaçınıldığını tamamen yeni ve anlaşılır ifadeler kullanıldığını hemen anlayacaksınız.

HACIVATIN EVİ

Hacıvatın evi hayal perdesinde, seyircileri göre sol taraftadır. Karagözün evinin karşısındadır, hacıvatın evi karagözün evinden biraz daha düzgün hatta bir konağı andırır. Hacıvat oyunlara hep evinin tarafından gelmektedir, giderken de aynı tarafa gider. Karagöz hacıvat tasvirlerinin hangi elde tutulacağını karıştırmayalım. Çünkü karagöz ve hacıvatın evini tarif ederken sağ ve sol kavramını seyircilere göre tarif ettik. Oysa karagöz tasviri hep sol tarafınızda olacak. Hacıvat ve diğerleri hep sağ elinizde olacak. Yani diğer tasvirler hacıvatın evinin olduğu taraftan gelmelidir. Zaten tasvirlerin sopalarını düzgün taktığınızda hiç bir zorluk olmadığını anlayacaksınız. Hatta yanlış tutsanız bile hemen farkına varacaksınız.

TEF; DİĞER ADI DAYRE

Önce yazımıza şöyle giriş yapalım sonra gelişme ve sonuç kendiliğinden gelecektir. Def'mi veya tefmi ikisi de aynıdır. Dayre ile tef arasında fark var mı ya da onlarda mı aynı anlama gelmektedir evet aynı anlama gelir. Hatta dayre yerine bildiğimiz dire kelimesi de kullanılmaktadır. Dayre çalana dayrezen denmektedir, dayrelerde zil sayısı değişebilir en yaygın olanlarında 5 tane zil olan tefler sizin işinize yarayacaktır. 10 tane zilli teflere de rastlayabilirsiniz piyasada vardır. Bu dayreyi(tefi) de kesinlikle almalısınız. Ucuz veya pahalı nasıl arzu ederseniz bir dayreniz olsun bu dayre size çok lazım olacak. Neden derseniz siz bir hayalbaz olarak tek başınıza tiyatro yapacaksınız. Efektlere ihtiyacınız var örneğin gürültü veya kaotik bir durumu oynuyorsunuz hemen dayrenizi çalacaksınız. Dayreyi dizinize gelecek şekilde bisiklet teli ile sahnenize bağlayınız. Gerektiğinde dizinizle gerektiği kadar vurunuz. Kitabımızda karagöz hacıvata farklı açılardan da bakıp sizinle sohbet edeceğiz. Şimdi ben size dayre çalmanız için bir tane dayrebaz bulmalısınız, onu yanınızda çalıştırmanız gerekir desem karagöz hacıvat üstadı olmaktan bile vazgeçmeyi düşünürsünüz. Sizlerinde tahmin edeceği gibi karagöz üstadı olup geçiminizi sağlayacak kadar para kazanabileceksiniz. Dayrebaz için ödeme ayırmanıza gerek yoktur. Siz sadece kendi olanaklarınız kullanarak karagöz hacıvat üstadı olmak için çabalamalısınız. Kitabınızı buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ederim, kesinlikle başaracağınıza eminim. Şuna dikkat edin yeter, ihtiyacınız olduğunda kitaba tekrar göz atın. bu bilgi işime yarar dediğiniz yerleri işaretleyin isterseniz bir yere not alınız, not alma sistemi en garantili öğrenme sistemidir. Nedeni de beynimiz düşüncelerimiz duygularımız hareket halindedir. Şimdi bu bilgiler bizim tek başımıza karagöz hacıvat üstadı olmamızın zor olmadığını ispatladı. Dayrenizi asarken el tutma yeri yukarı gelmelidir. Zaten satın alınca hemen dikkatinizi çekecek çünkü o, bölümde ziller yok orası bir boşluktur. Orayı delip bisiklet telinin bir ucunu bisiklet vidasıyla sıkıştırın telin diğer ucunu da sahnenize bağlayınız. Dizinize göre ayarlarsanız hiç bir sorununuz kalmaz. Ben bu bilgileri size aktarınca sizler kendinize göre çok buluşlar yapacaksınız. Dayre çalmak size hiç zor gelmesin. Elinize dayreyi alınız, boşluk tarafından tutmalısınız boşluk dediğim yer zillerin olmadığı yerdir. Şimdi burayı tutunuz. Elinizde bir dayre değil de bir çekiç varmış gibi düşünün. Şimdide duvara çivi çakarmış gibi yapınız. Çok harika bir ses çıkardığını görüp siz bile şaşıracaksınız. Diğer formül ise normal darbuka gibi vurarak ses çıkarmalısınız.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNLARINDA NAREKE

Nareke yani karagöz hacıvat oyununda kullanacağımız çalgıyı da öğreneceğiz. Önce yapımına ne dersiniz. Malzemelerini kolayca bulacaksınız. Örneğin tavan süslerinde kullanılan kamışlar var elimiz veya kafamız vurduğunda zil sesi çıkaran aksesuarlardaki kamış işinizi görecek veya oyuncakçılarda bulacağınız kamışlarda çok güzel oluyor. Bu kamışı bulduktan sonra 18 cm kesiniz daha sonra büyük boy bir zeytin çekirdeğinin geçeceği kadar kamışınızın 2 cm içersinden deliniz. Kamışınız birazdan ismini değiştirecek artık yeni adı olan narekeyi alacak. Deldiğiniz taraftan ince bir naylonla kapatınız. Delik kapanmasın, naylonu sağlam bir lastikle sarınız. Lastik kaymaması için bir kertik açabilirsiniz şimdi çalgınızı deneyebilirsiniz. Deliği ağzınıza getirip hızlı bir şekilde konuşmaya başlayınız. Narekeniz ötmeye başladı bile iyi gösterilerde kullanın bol kazançlar dilerim. Aynı dayrede olduğu gibi size yakın bir yere asabilirsiniz. Sanırım sizinde tahmin edeceği gibi boynunuza asmanız uygun olacaktır. Narekeyi hemen hemen her şeyde kullanacağın. Söz doğru olduysa nareke bizim her şeyimiz olacak. Karagöz hacıvat oyununu nasıl oynatacağımızı öğrenmeye başlayınca bunu daha iyi anlayacağız. Nareke yapacağınız kamışınız 15 cm boyunda olabilir.

KARAGÖZ HACIVAT HAKKINDA AKTÜEL BİLGİ

Karagöz hacıvat oyunları daha öncelerden canlı müziklerle yapılmaktaydı. Sizlere hayali hasbora olarak bu kitabımda karagöz hacıvatla ilgili gereken her bilgiyi yazacağım demiştim. Şimdi yazacağım konuyu da bilmenizde fayda var. Karagöz hacıvat günümüzden önce daha ayrıntılı daha özenle yapılmaktaydı bu doğrudur. Hatta canlı müzik yapan sanatçılar bile olurdu. Şimdi neden yok peki derseniz. Cevap o zamanlar karagöz hacıvat insanların müzik ihtiyacını da karşılamaktaydı. Başka birçok misyonu omuzlarında taşıması gerekiyordu. Taşımaktan söz açılmışken karagöz hacıvat bilgisi olmayanlara bile iş vardı. Bu insanların işleri karagöz eşyalarını taşımaktı. O zamanki gazete ilanlarında sandık kar yanız karagöz malzemelerini taşıyacak insan aranıyor yazardı. İstisnada olsa taşıma görevini üstlenip daha sonra çalışarak hayali olanlara da rastlamak mümkündü. Şunu da belirtmemiz gerekiyor o zamanki perdelerin boyları bazen üç metreyi bulmaktaydı.

KARAGÖZ TASVİRLERİ HAYAL PERDESİNDE NASIL GÖZÜKMELİDİR.

Karagöz hacıvat oyunundaki tasvirler birer hayal ürünüdür bu doğrudur. Ancak tasvirler aynanın altındaki stopere yapışık olmalıdır. stoper dediğimiz olgu perdenin alt kısmıdır. Yani bilgisayarda düşünürsek başlat menüsünün olduğu nokta yerine geçer daha açık anlatımla taban yani en alt tarafı söylemek istiyorum. Sizler tasvirlerinizi yukarı kaldırmadan oynatırsanız oyun biraz daha ilgi çekecektir. Diyelim ki hacıvattın rolü bitti gidecek burada da bir ayrıntı var giderken de yerden gidecek. İnsanlar konuşurken nasıl ayakları üzerinde durarak konuşuyorsa tasvirlerde aynı olmalıdır. İstisnai durumlar varmıdır? Evet, vardır seyircileri güldürmek için karagözün evin penceresinden atlayıp hacıvatla kavga etmesi örnek verilebilir. Cansız tasvirlerde de nasıl bir kuralın işlediğini tahmin ettiniz. Bulut, güneş hep havada olduğuna göre bu tasvirleri hayal perdesinin altlarına koymamalıyız. Kamyon, beşik, orman tasvirlerini de havaya doğru koymamalıyız. Tasvirler oynatılırken perdeyi yırtacak kadar yaklaşmamalıdır. Birde en önemlisi görünmeyecek kadarda geride olmamalıdır. Bunu da şu şekilde algılayabiliriz. Hassas malzemelerimizi nasıl yavaş yavaş siliyorsak o, yöntemi uygulayarak tasvirlerimizi oynatabiliriz.

PERDE GAZELİ

Perde gazeli edebiyatın bir kolu denebilir. Zaten karagöz hacıvat oyunlarında bolca edebiyat bilmemiz gerekir. Örneğin şiirler bilmeceler işimize çok yarayacak. Bu bağlamda perde gazeli de bunlardan birisidir. Sizlere perde gazeli başlıklı bu yazıda karagöz hacıvat oyunları için nasıl perde gazeli yazılır onlarında sistemlerini metotlarını ve tüm tekniklerini yazacağım.
 Nasıl perde gazeli yazacaksınız. Aslında teknikleri verince gayet kolay olduğunu gözlemleyeceksiniz. Karagöz hacıvat oyununa övgü var. Seyirciye hürmet ve değer vermek var. Hayal perdesinin faydalarını anlatmak var. O, halde kendi karagöz hacıvat oyunumuza perde gazeli yazmaya başlamalısınız. İsterseniz bir tane beraber yazalım. Nasıl olsa sistemi ve kurguyu biliyoruz.

BU PERDEDE HER ŞEY VAR
NEŞE VAR EĞLENCE VAR GÜLMEK VAR
MUTLULUKLA HEYECANDA VAR
DAHA ÖNEMLİ BİR ŞEY VAR

SİZLER İÇİN SAHNEYE GELEN
KARAGÖZ VAR HACIVAT VAR
ÇOK ÖNEMLİ BİR ŞEY DAHA VAR
SİZLER VARSINIZ SEYİRCİLERİMİZ VAR.

Birlikte yazdığımız bu gazeli okuyabilirsiniz. Yenileri de rahatlıkla yazacağınıza kesinlikle inanıyorum. Tüm edebiyat yazıları şu şekilde yazılır "önce taslak" ilk olarak aklımızda geçenleri kâğıt üzerine almak bir süre yazdıklarımızı dikkatlice izlemek, izleme anında aklımıza gelen değişiklikleri hemen yapmak. Daha sonra da son düzenlemeleri yapmaktır. Perde gazelinde ise yazdıktan sonra sanki karagöz hacıvat oyununa başlamış hacıvatı sahnenin ortasına getirmiş gibi okumak. İşte asıl düzenlemeler burada aklımıza gelmektedir. Genelde perde gazelleri çok uzun olduğu hal dilinde bir deyim oluşmuştur. Bir konuyu ve konuşmayı çok uzatana "gazel okuma deriz" gerçektende ben karagöz hacıvat oyunlarımda perde gazellerini fazla uzatmıyorum.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNU BAŞLADI

Karagöz hacıvat oyunlarının giriş bölümü bittikten sonra diğer oyuncular yani karagöz hacıvat haricindekiler sahneye gelmeye başlarsa Karagöz hacıvat oyunu başlamış demektir.

KALIN VE İNCE SES ÇIKARMA YÖNTEMLERİ

Kalın ve ince ses çıkarmanın en basit yöntemi şudur: hacıvatı konuştururken sesinizi inceltin bu sizin için zor olmayacak. Karagözü konuştururken ise şu sistemde konuşun kesinlikle başaracaksınız hatta kendinizde şaşıracaksınız. Bu tiyatronun da en büyük sırlarından birisidir. Örnekleme yapalım. Ben bir paragraf yazacağım, Onu hem kalın hem de ince çıkarmanın yollarını öğrenmiş olacağız.

Karagöz hacıvat oyunu sunarken kalın ses çıkarmaya ihtiyacınız olacak alışması pekte zor olmayan bu olgu ve oluşum yeni başlayanları düşündürmektedir. Kalın ses çıkarmanın birçok yolu vardır. Size ilk başlarda en kolay yolunu söyleyeceğim. Kalın ses çıkarırken şunu yapınız. Hani bir sevdiğimize şaka yaparken nasıl haaammmm!! Diyorsak o şekilde başlamalıyız. Hemen derslere başlayabilirsiniz. İki elinizle sanki bir şeyi tutup yiyecekmiş gibi haammmımım sözcüğünü içinizden gelerek yapınız. Veya ayağa kalkıp sanki bir güçlü bir canlıymışsınız gibi düşünün ve bir şeyi hammmm yaparak yiyeceğini düşünün. Bu eğitimi başarınca sizin için hayvan sesleri çıkarmak yaparak söyleyiniz. Daha anlaşılır şekilde yüzünüzü sanki birini korkuturmuş gibi buruşturarak yapınız. Başardığınıza sizde şaşıracaksınız. Birde şunu uygulayınız hacıvatın sesini zaten ince çıkarmanız gerekiyor. Sizde hacıvatın sesini daha da ince çıkarıp durumu daha rahat idare edebilirsiniz. Bilindiği üzere ince ses çıkarmak çok kolaydır. Sesimizi istediğimiz kadar inceltebiliriz. Başarmanın zor olduğunu hatırlatarak size acı bir reçete yazmam gerekiyor. Bu açıklamayı yaptıktan sonra öğrenme ve hafızada tutmak için size lazım olacak cümleyi yazıyorum. Bana kızmayınız. Karagöz hacıvat oyunu sunarken kalın ses çıkarmak öğrenmek istediğimiz olguyu 10-20-30 kez değil; en az 200 kez tekrarlamalıyız. Yoksa öğrenemeyiz. Severek öğrenmeye doğru gitmeliyiz. Öğrendiğimizde bizi hangi mutluluklar bekliyor onu hayal etmeliyiz. Başarmalıyım başarmak zorundayım, yoksa başkalarına muhtaç olurum. Buda benim ruhuma; duygularıma; iç benliğime; düşüncelerime negatif etki yapar, sonrada bedenim tepki uyarısı olarak; baş ağrısı yapar"...

Öğrenme metotları bence şunlardır: bölümünde yazılanları ince olarak okumak istiyorsak yani sesimizin ince çıkmasını istiyorsak, kendinizi şu ortama hazırlayınız. Çevreniz tarafından çok akılı bilgili terbiyeli başarılı bir genç gibi düşünün. Aileniz size her konuda destek oluyor. Mutlusunuz. Ününüz daha şimdiden yayılmaya başladı. Artık sizi sadece akrabalarınız ve alışveriş ettiğiniz yerler tanımıyor. Birçok insan başarınızdan konuşuyor, işte siz böyle birisiniz. Size şu yazıları okur musun dediler sizde okumaya başladınız. Sesiniz zaten mutluluktan ince ve anlaşılır çıkmaya başladı bile; siz okurken yinede bu yazıyı biraz ince okusam daha iyi olur diye geçirdiğinizde beklenilen tonu yakalarsınız. Bakınız aynı yazıyı tekrar okuyacağız.

"Öğrenme metotları şunlardır; öğrenmek istediğimiz olguyu 10-20-30 kez değil; en az 200 kez tekrarlamalıyız. Yoksa öğrenemeyiz, severek öğrenmeye doğru gitmeliyiz. Öğrendiğimizde bizi hangi mutluluklar bizi bekliyor onu hayal etmeliyiz. Başarmalıyım başarmak zorundayım, yoksa başkalarına muhtaç olurum. Buda benim ruhuma; duygularıma; iç benliğime; düşüncelerime negatif etki yapar, sonrada bedenim tepki uyarısı olarak; baş ağrısı yapar"...

Yazı aynı, şimdide kalın okuyacağız yani karagözün sesini benzeteceğiz. Hemen onu da anlatalım; kalın ses nasıl çıkar tabii ki kendinizi biraz geri çekin. Sanki bir şeyden korkmuş gibi yapın ve havaya girin hatta isteksiz bir şekilde okuyunuz, Başınızda biri bekliyormuş hissine kapılarak devam ediniz.  Zaten sesiniz kalınlaştı bile başardınız. Amaç buydu, ağzınızı istekle hareket ettirmezseniz sesiniz kalınlaşır. Bir yöntemde şu: birisi sizi kızdırdığı zaman canınızı acıttığı zaman sesiniz kalın çıkar. Sesinizin kalın çıktığını anlayanlar sizden uzak dururlar. Bunu da prova edebilirsiniz. Örnek: vay, vay, vay kelimelerini alaycı bir konuşmayla söyleyince de sesiniz kalınlaşır. Alaycı bir tavırla da okursanız yine sesinizin kalın olduğunu fark edeceksiniz. AKLINIZDA KALCAK BİR YÖNTEM DAHA: vay, vay, vay kelimesini küçük bir çocuğa söylerse sesimizin inceldiğini görürüz.

Beni rahat bırakın ya, istemiyorum sizi, çok yorgunum dinlenmek istiyorum

Bu duyguları taşırsanız sesiniz kalın çıkar. Zaten provalar sonrası alışkanlık olacak hiç zorluk çekmeyeceksiniz. İsterseniz harflerle de çalışabilirsiniz. “A” harfini telaffuz ederken aaaaaa nekadar ayıp yaaa dediğimizde "a" harfinin kalın çıktığını fark edersiniz. En ince olduğu bilinen harf olan "i" harfini kalınlaştıralım; ineklik etme bu söz öbeğini de kalınlaştırdık bu tempo ile iii dersek en ince harf olan "i" iyi bile kalınlaştırabildik. Zaten zamanla alışacaksınız. Sanki içinizden bir şey çıkarıyormuş gibi prova yaparsanız başarınız kaçınılmaz olur. Sesimizi kalınlaştırmanın yollarının çok olduğundan bahsetmiştik. Sesimizi kalın çıkarmak için bir metot daha uygulayalım. Ağzınızı kapatınız ve kapalı olarak ısırmaya hazırlanan bir köpek havlaması taklidi yapmaya çalışınız. Ellerinizi de hareket ettirdiğinizde beyninize sinyal göndermiş olacaksınız. Bu eğitimi yaparken kalın ses çıkarmanın tüm metotlarını keşfedeceksiniz. Tiyatrocuların kalın ses rollerini yaparken görünce çokta şaşırmayacaksınız. Kalın ses çıkarmayı öğrendiğinizde başarılı karagöz hacıvat oyunları sunabilirsiniz. Kitabınızda karagöz hacıvat oyunları nasıl yazılır; onlarında yöntem ve sistemleri anlaşılır ifadeyle bulacaksınız.

KARAGÖZ HACIVAT GÖLGE OYUNUNUN GENEL YAPISI

Hayal perdesi yapımını gözünüzde çok büyütmeyiniz. Beyaz perdenin arkasına ışık verdiğinizde perdenizdeki tasvirleriniz canlı gibi görünecektir. Ben hayali hasbora olarak karagöz hacıvat oyunu oynatmayı bir akrabamdan öğrendim. 40 yıl önce bana öğretilen bir metodu size açıklamak istiyorum. Bu metodu öğrendiğimde tamam ben bu işi başarırım demiştim. Deney şu şekildeydi. Her deneyde olduğu gibi bu deneyde de birkaç malzeme gerekecek. İki adet çizgisiz dosya kâğıdı, boya kalemleri ve bir el feneri yeterli olacak. Şimdi deneye başlayabiliriz. Dosya kâğıdının birisine bir karagöz hacıvat resmi çiziniz ve boyayınız. Diğer dosya kâğıdını boyadığınız kâğıdın arkasına birleştiriniz. El fenerini boyalı olan kâğıdın arkasına tutup yakınız. El feneri yanarken resim çizili kâğıdı hareket ettiriniz. Beklenenin olduğunu göreceksiniz karagöz hacıvat olgusunu tamamen öğrendiğinizi anlayacaksınız.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNUNU SUNARKEN:

Başarının sırrı telaşa kapılarak konuşmamaktır. Seri bir konuşma olabilir ama kesinlikle hızlı konuşmayınız. Günlük hayatta esleri durakları vurgulamayı tonlamayı farkında olmasak ta nasıl uyguluyorsak aynısını profesyonel olarak karagöz hacıvat oyununda yapacağız. Zaten sahne sizin neden acele edesiniz ki! Sohbetlerde herkes hızlı konuşur kendilerini ispatlamaya çalışanlar, ön plana çıkmak isteyenler, bende buradayım izlenimi vermek için biraz aykırı hareket etmeyi göze alanlar var. Karagöz hacıvat oyununda ise sadece siz konuşacaksınız. Anlaşılır ifadeyle oyununuzu sunmaya çalışınız. Sunduktan sonra genelde karagöz hacıvat oyunları bir dansçı ile biter.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNUNUZA BAŞLANGIÇ:

Tasvirlerinizi oynatmaya başlayacaksınız; dikkat etmeniz gereken konuşan tasviriniz hareket halinde olmalıdır. Konuşması biten tasvirin hareketleri de durmalıdır ki seyirciler daha kolay anlasın. Kimin konuştuğunu anlatmanın en etkili yolu budur. Bu tekniği prova etmenizde çok fayda olduğunu anlayacaksınız.

Seyircilerin hazır durumda olduğunu anladınız, lambanızı yakabilirsiniz. Cansız tasvir dediğimiz çiçek bahçesi, meyve ağacı tasvirlerinde birini perdenin ortasına doğru tutunuz ve 20 saniye kadar seyirciler tarafından görülsün. Sonra narekenizi çalarken aynı anda tasvirinizi perdeden alınız. Bu seyircilere karagöz hacıvat oyunu başlıyor izlenimi vermek. Aslında biz hayalilerin deyimiyle sohbetinizi bitirin son cümlenizi söyleyin oyuna başlayacağım demektir.

HACIVATIN SAHNEYE GELİŞİ:

Hacıvat tasvirinizi sağ elinize alınız. Hacıvat hep sağ taraftan gelir. Burada şu ayrıntıya dikkat ediniz. Size göre hacıvat sağ tarafta olacak. Seyirciler ise hacıvatı solda görmelidir. Tasvirlerinizi doğru montaj ettiğinizde bu sorun asla olmayacaktır. Karagöz hacıvat oyunlarını hep hacıvat başlatır. Sağ taraftan gelen hacıvat şarkı söyleyerek gelir. Hemen sizinle birlikte bir kıta şarkı sözü yazalım, hacıvat türkü söylemez şarkı söyler.

 

BU BİRLİKTE YAZDIĞIMIZ ŞARKI SÖZÜNÜ HACIVAT SÖYLESİN.

Bu şarkı sözünü çocukluğunuzda en çok sevdiğiniz şarkıların birisinin yöntemiyle bağdaştırarak söyleyiniz. Nakarat yapabilirsiniz her hangi bir satırı tekrar okuyabilirsiniz. Karagöz hacıvat oyununun başlangıcında hacıvat şarkı söyleyerek gelir ve perdenin ortasında durur. Bu şarkı sözünün isterseniz bir kıtasını da söyleyebilirsiniz. Oyununuzu uzatmanız gerekiyorsa dört kıtasını da okuyabilirsiniz. Siz istediğiniz gibi programlayabilirsiniz.

 

 

 

karagoz ogreten kitap

 

KARAGÖZ HACIVAT ÜSTADI OLDUĞUNUZDA SİZİ BEKLEYEN YERLER

1-Belediyelerin düzenlediği etkinlikler
2-doğum günü kutlamaları
3-sünnet düğünleri
4-özel günler ve düğünler
5-festivaller
6-bienaller
7-fuarlar
8-şölenler
9-şenlikler
10-çocuk yuvaları
11-AVM’ ler
12-oyun parkları
13-lunaparklar
14-piknik organizasyonları
15-devlet ve özel okullar
16-tiyatrolar
17-turneler
18-dış ülkelerde yapılan etkinlikleri

Bunlar sadece bir süre düşünerek aklımıza gelen yerlerdir. Buralar sizler için adeta birer iş alanlarıdır. Bunların sadece birkaçını bile değerlendirseniz hayatınızı neşe ve mutluluk içersinde geçirebilirsiniz. Karagöz hacıvat üstadı olduğunuzda size önerilerde gelecektir. Örneğin; müşterilerini çoğaltmak isteyen yiyecek ve içecek mekânlarının yöneticileri sizlerle devamlı çalışmak isteyeceklerdir. Sizler bu işyerleri ile anlaşırsanız kazançlı çıkarsınız, üstelikte sürekli işiniz olur. Burada önemli bir ayrıntı var onu da belirtmemiz gerekiyor. Buralarla anlaşma sözleşme yaparken diğer işlerinizin yani diğer yerlerde yapacağınız gösterilerinize de gidebileceğinizi belirtmenizde fayda vardır. O yüzden hangi saatler arasında çalışacağınızı hangi saatlerde gösteri yapacağınızı en baştan anlaşınız. Diğer zamanlarda bağımsız olarak başka gösterilerinizden de para kazanabilmelisiniz.

HAYALİNİN GÖREVİ EĞİTMEKMİDİR EĞLENDİRMEK Mİ?

 

Karagöz ile hacıvat her ne kadar gönlümüzde yaşasa da gerçekte birer efsanedirler. İşte bu yüzden karagöz hacıvat hayali olabilir, ancak hayali çalışkan ve başarılı olursa tüm gerçekleri sahneye yansıtır. Hayali olduğunuzda şu ayrıntıya dikkat ediniz, hiç bir zaman aleni olarak seyircilere aşırı ders verir gibi karagöz hacıvat oyunu oynamayınız. Tiyatro yazarlarına ilk başlarda verilen eğitim budur. Kesinlikle oyunlarda şunu yapın; bunu yapmayın denmemelidir, yoksa hayal perdemiz kâbus perdesi olacaktır. İnsanlar eğlenmeye mutlu olmaya gelmektedirler. Hayal perdesinde insanlar hayallerini yaşamalıdırlar; örneğin ben çocuk yuvasında hayal perdesi kurdum oynatıyorum, gösterilerime prensip olarak erken giderim, şunu hep gözlemlemişimdir. Çocuk yuvası sahipleri hep işlerinin başındadır, gayet iyi bir kadro ile çocukları eğitirler. Bu tartışılmaz bir gerçektir. Nemi demek istiyorum; birde biz hayaliler başlarsak, eğitim ve akıl vermeye hayal perdesinin bir anlamı kalmaz, çünkü çocuk yuvasındaki çocuklar günler öncesinden karagöz hacıvatın geleceğinden haberleri olduğu için hep hayal ederler. Bu hayallerini kimsenin kırmaya yıkmaya hakkı yoktur. Hayalinin görevi derslere bir süre ara verip çocukları hayal dünyasında mutlu ve neşeli seyahat ettirmektir. Ders vermek için değil neşe ve mutluluk vermek için gidiyoruz, bunu asla unutmamalıyız, oyun yazarlığı eğitiminde şunu öğrendim. Emirva ki olarak ders veren oyunları seyirciler sevmez.

HAYAL PERDESİ

Birazda hayal perdesinin ölçülerinden bahsedelim isterseniz, hayal perdeleri sinema perdeleri kadar bile olabilirler, yani büyük demek istiyorum. Şimdi hemen anlayabileceğiniz bir misal vereyim seyirciler karşınızda ve siz karagöz hacıvat oynatıyorsunuz,  insanları güldürmeye çalışıyorsunuz. Seyirciler karagöz hacıvat oyununu biz dürbünle mi seyredeceğiz derlerse olmaz perdemiz küçük demektir. Hayal perdemiz çok küçük olmamalıdır. Birde kare olarak hazırlamayın. Yoksa oyun başlamadan seyirciler dört köşe olurlar. Biz hayaliler hayal perdesinin bu olgusuna kibrit boy diyoruz. Yani perdenin eni uzun; boyu kısa olacak bu teknik sizin aklınızda şöyle daha iyi kalır. Siz hiç kare olan bilgisayar ekranı gördünüz mü? Bilgisayar ekranlarının sisteminde hazırlayabilirsiniz.

İLK VE KOLAY HAYAL PERDESİ YAPIMI

Masa üstünde karagöz hacıvat oynatacak şekilde hazırlanabilir. Masanızın boyu kadar bir sahne hazırlamalısınız. Bu sistemde sadece tasvirlerinizin karşıdan görüneceği bir çerçeve yapmanız yeterli olacak. Bu modeli hemen aklınızda kalacak üstelikte kolaylıkla imal edeceğiniz şekilde açıklayabiliriz.
Diz üstü bilgisayarda kendinizi yazı yazıyor olarak düşünün klavye bölümünüz var birde ekranınız var. Klavye bölümünü masanız olarak kabul ediniz. Ekranınız ise sizin çerçeveden hazırlayacağınız hayal perdesi olacak. Masanızın boyuna göre bir çerçeve hazırlayıp üzerine patiska montalayınız bu kumaşı monta lamanın birçok yolu var. Kumaşı gergin şekilde çivilerle tutturabilirsiniz. Mobilya sektöründe kullanılan zımba ile yapabilirsiniz. Zımba almak isterseniz bu zımbalar dört modeldir ucuzdan pahalıya doğru gider en ucuzu bile işinizi rahatlıkla görecektir. İsterseniz camlara takılan sineklik çerçevesi yaptırabilirsiniz. Sineklik yaptırırken sineklik teli yerine siz kendi kumaşınızı vereceksiniz. Gelelim en kolay yönden masamız da nasıl duracak. Altına stantlarda olduğu gibi devrilmesini önleyebilecek çerçevenizden artan parçalardan takabilirsiniz. Masanızın üzerine yerleştiriniz masanızın kendi tarafınıza gelecek tarafa da malzemeleriniz yerleştiriniz. Gelelim ışık kaynağınıza sağ ve sol tarafa iki adet seyyar lamba ile bunu da halledebilirsiniz. Şimdi klavyenizin üzerinde tasvirleriniz ve diğer malzemeleriniz var ekranınızın karşı tarafın dada seyircileriniz olduğunu kabul ediniz. Hiçbir sorun kalmadan karagöz hacıvat oyununuzu halledebilirsiniz. Bu genel bilgileri istekle uygulamaya başladığınızda kendinizde buluşlar yapabileceksiniz.
 
TASVİRLER

Karagözden hacıvattan bahsettik, sizlerle birlikte konuştuk karagöz ve hacıvatın oynadıkları hayal perdesini de kurduk. Sıra tasvirlere geldi. Hacıvat ve karagöz birer tasvirdir. Biraz daha açıklamamız gerekirse ben hiç tasvip etmeme rağmen tasvirler eskiden kesinlikle hayvanların derisi kullanılarak tasvirler yapılmaktaydı. Şimdi bile çok az sayıda olmak üzere hayvan derisinden yapılmaktadır. Buda kısmen de olsa hayvan katliamına biz karagöz hacıvat sanatçılarının katılması demektir, ben bunu engellemek için plastik tasvirler imal ediyorum. Hayali sanatçılarının da büyük bir çoğunluğu plastik tasvirlerden memnun bunun birçok nedeni var. Daha iyi ışık verdiklerinden hayal perdesinde harika görünüyorlar, ucuz ve zahmetsiz olmasını şöyle ispatlayabilirim. Örneğin eskiden dolma kalem kullanırdık, mürekkebi akar sorun çıkarır, mürekkebi de yanınıza almamız gerekirdi, elini boyamadan tez yazanı ben hiç görmedim, bizim zamanımızda tezleri dolma kalemle yazmak zorunlu idi. Diğerleri malum konular, deri tasvirlerde aynı sonuçları taşımaktadır, zamanla eğildiklerinden düzeltmeniz gerekiyor. İki tane kalın camın arasına koyarak düzeliyor, inanın bazen de düzelse bile tekrar eğriliyorlar hemen değil tabi en az bir iki gün beklemeleri lazım, plastikler ise sorunsuzdur. Özcümle; daima yeniliğe koşmalıyız. “Geriye gitmek daha da geriye ileriye gitmek daha da ileriye götürür”. Örneğin bir bilgisayar programı yeni çıktı ve siz biraz zorlanacağınızı anlayınca eski programla devam etme kararı aldınız, sonuç bilişim dünyasında kesinlikle bir sonra ki programlara alışamaz çok gerilerde kalırsınız.

BU TASVİRLERİN CANI YOKMU?

Tasvirler canlı ve cansız olarak iki kısma ayrılırlar. Tasvirler bir dünyayı canlandırırlar açık anlatımla dünyada ne varsa onların tasvirleri vardır.
Örneğin; dağlar, bulut, deniz, güneş çiçek bahçesi gibi modelleri vardır, ayrıca cansız olmasına rağmen sahnede hareket ettirmeniz gereken çocukların beşikleri, araba, gemi, uçak, salıncak tasvirleri de vardır. Hatta bu tasvirlere cansız varlıklar olmasına rağmen bazılarına bir değnek takmanız gerekirken bazılarına ise iki tane akmalısınız ki daha iyi hareket etsinler. Tasvir boylarınızı istediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz. Sopaları da yarım metre civarı olabilir. Biz hayaliler tasvir sopalarını en sağlam ağaçlardan birisi olan gürgenden yapardık. Boya ve cila yerinede zeytinyağı sürerdik. Öyle güzel bir görünüm olurdu ki, şimdiki orijinal cilalar gibi düşünebiliriz. Zeytinyağı neden bu kadar güzel gösteriyordu hala bilmiyorum.

DAİLEKT

Karagöz hacıvat oyununda örneğin; Türkçe konuşan ama şivesi değişik olan bir oyuncuya denir daha anlaşılır ifadeyle oyununuzda bir Rumelili varsa bu diyalekt demektir. Bu diyalektleri zamanla çok harika olarak yapacaksınız. Yeter ki severek çalışmaya devam ediniz. Bu diyalekt olgusuna geniş çerçeveden bakarsak Azerbaycanlılar Türkçe konuşur ve biz biraz dikkatli dinlersek anlarız. İşte biz bu oyunculara diyalekt demekteyiz. Size diyalektlerde başarılı olmanız için bir metot söyleyebilirim. Canlandıracağınız dillektin en bariz söz öbeğini ezberleyiniz. Böyle başlarsanız daha kolay profesyonelleşirsiniz. Dikkat ettiyseniz dizi filmlerindeki diyalektlerde bu sistemle canlandırmaktalar.

HAYALİ NEDİR

Karagöz bir hayal ürünü demiştik o halde oynatanında ismi hayalidir.  Hayali yazardır, şairdir, üstattır, yönetmendir, kısacası sahnenin sahibidir. Sizler ünlü bir hayali olabilmeniz için tüm yöntem, metot, kurgu, kavram, sistem ve plan hepsini anlaşılır ifadeyle yazacağım. Tek başınıza karagöz hacıvat oynatabileceksiniz. Tek başıma tef nasıl çalacağım diyenleriniz olacaktır. Onunda çözümü vardır. Tefi bisiklet teli ve vidasıyla hayal perdesine bağlayacaksınız. Sırası gelince dizinizle vuracaksınız, narekeyi de boynunuza astınız mı her şey tamam demektir. Hayali olmanın tek yolu vardır. Hayali olduğunuzu düşlemek ve ona doğru gitmek, her şey bu kadar. Hayali olmanız için size çok para lazım olmayacak hemen işe başlarsanız başaracaksınız. Çok az kullanılmasına rağmen hayalilere hayalbaz'da denmektedir. Siz hangisini isterseniz hangisi hoşunuza giderse onu ön plana çıkarırsınız. Hayali olduğunuzda el kaslarınız daha da gelişecek hayali olmanın böyle bir faydası da vardır. Çünkü tasvirler değişik noktalara hareket etmektedir. Hayali olup para kazandığınızda hayat bulacaksınız. Karagöz hacıvat oynatan sanatçılar kervanına siz neden katılmayasınız ki! Ben yazmış olduğum kitaplarla birçok insanın sanat sahibi olmasına vesile oldum. Siz hayali olduğunuzda sanatın ilerlemesine gayret edeceğinizi biliyorum.

KARAGÖZ ÜSTATLIĞININ KAZANDIRACAKLARI
 
Sanata çok güzel renkler katmaya çalışınız ve isteyiniz. Her şey kendiliğinde olacaktır. Tüm eğlenceleri ve heyecanıyla karagöz yaşamalı ve yaşatılmalıdır demek yerine bugün neler yapabilirim diyerek işe başlamalıyız. Sürekli aktif olan insanlar sanatta başarılı olmaktadırlar. Oyunlarınızın cazibelerini siz arttıracaksınız, bakın o zaman olumlu sonuçlar ardı ardına gelmiyor mu, karagöz hacıvat oyununda siz başarıyı hedeflerseniz hedefe siz gidersiniz. Yazılanları uygulamaya başladığınızda işleriniz kolaylaşacak hayat enerjiniz çoğalacak kendinizi mutlu ve huzurlu hissedeceksiniz. Güzel şeyler hasret ve ilgi ile beklemekle olur mu? Olabilir belki ama sadece beklersiniz. İmkân ve olanaklara kavuşan tüm bireyler, beklememiş kendileri gidip almışlardır.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNUNUNA YÖN VERMEK

Karagöz hacıvat sanatçısı olup çok çalışırsanız bu sanata yön verenler arasında sizde olacaksınız. Sabırla çalışmaya devam etmelisiniz. Sistemli ve planlı işler yapmaktan bıkmamalısınız. Hele de özlem rüzgârları estiği günümüzde hedefe gitmekte zorlanmayacaksınız. en çok tercih edilen sanatlar arasında olan karagöz hacıvat üstatlığı size karizma getirecektir. Yeter ki siz kariyerinizi iyi değerlendiriniz. Ne mi demek istiyorum; önce yurt içinde tanınırlık düzeyinizi arttırınız. Daha sonra ise dünya devletlerini gezme olanağına kavuşacaksınız.

AYNA NEDİR

Ayna karagöz hacıvat oyununun beyaz perdesine denir. Daha açık anlatımla tasvirlerin göründüğü yerin ismidir. Hayal perdesinin arka tarafına ise tefimizi tasvirlerimizi sipsimizi ışığımızı koyabileceğimiz raf vardır. Ayna ile ilgili şu sözler söylenebilir; seyirciler kendilerinden bir kare bulursa oyunu daha çok sever kendisini aynada görür çok huzurlu olur. Karagöz hacıvat oyunlarında aynaya güzel sözler söylemeliyiz. Birçok hayalinin ayna ile ilgili şiirleri vardır. İsterseniz bir şiirde biz yazabiliriz, bu açıklamadan sonra işimiz kolaylaştı demektir. Şiir yazarken önce bir taslak yazarız sonra düzeltiriz.

Ayna olmasa ben ne yapardım
Hata üstüne hata yapardım
Dile benden deseler
Aynamı canlı yapardım

HAYAL PERDESİ IŞIĞI

Hayal perdesine hayat veren diyebiliriz. Tasvirlere ışık vermeliyiz ki seyirciler görsünler. Sahneniz de halojen lambalar kullanabilirsiniz, birçok çeşidi vardır. Benim önereceğim ve hayalilerin hemen hemen hepsinin kullandığı montaj edilebilenler sizin işinize yarayacaktır. Elektrikçiler bu tiplere bahçe lambası demekteler. Üzerinde cam var içersinde halojen ampul var, bunu aldıktan sonda bir anahtar yani açma kapama düğmesi koymanız gerekecektir. Fiş uzakta olabilir fakat kumanda sizde olsun. Oyunu ışığı yakarak başlatacaksınız, size kolaylık olur. Bende halojen lamba kullanıyorum, yedek ampullerinden götürmeme rağmen yanıma lambada almaktayım. Size de öneriyorum hatta uzatma kablonuzu da unutmayınız, bu halojen kabloların her boyu mevcut perdenize göre alırsınız. Perdenize çok yaklaştırmanıza gerek yok, provalarda ölçünüzü ayarlamanız daha doğru olacaktır. Hayal perdenizi aydınlatırken spot lambası veya halojen lamba fark etmez herhangi birini kullanabilirsiniz. Hatta lambalarınız peş tahtası üzerin veya perdenizin üzerine de koyabilirsiniz, bunları istediğiniz gibi dizayn edebilirsiniz. Örneğin ben halojen lamba kullanıyorum iki tanede normal lamba takılı uzatma kablolu yedek tesisatı yanıma almaktayım. Halojen lambaların ampullerinden de yanıma almayı ihmal etmiyorum.

MARJİNAL KIYRITIK ÖNLEMLER

Şaşıracaksınız ama her ihtimale karşı yanınıza büyük boy iki tane mum alırsanız hiç sorun yaşamazsınız. Elektrikler kesilirse oyununuza mum ışığıyla devam edersiniz. Elektrik kadar olmasa da gerçekten iş görmektedir. Ben hayali hasbora olarak bu yazdıklarımın hepsini yaşadım. Sizler hiçbir sorun yaşamayasınız diye yazmaktayım. Üç beş kez de olsa oyunlarımı oynarken elektrikler kesildiği zaman. Ben mumları yakıp oyunuma devam edince seyirciler deyim yerindeyse alkış tufanı oluşturmaktadırlar. Yetişkinler hatırlayacaktır. 1980 ler de her semtin elektrik kesilme ve gelme saatleri belli idi. Gerçektende en fazla 5 dakika tolerans olurdu. Daha açık anlatımla duyurulan saatte kesilir, söyledikleri saatte elektrikleri açarlardı.

 

 

karagoz

 

 

KARAGÖZ HACIVAT SANATI NEDİR?

Karagöz hacıvat gölge oyununun ismidir, nemi demek istiyoruz; karagöz hacıvat dememize bile gerek yoktur, sadece karagöz hacıvat sanatı diyebiliriz. Karagöz’ün gösteri esnasında sesi kalın çıkar, seyirciler kalın sesi duyunca karagöz olduğunu anlarlar. Karagöz kostümünde, şimdi bile moda olan bir bel çantası vardır, yani şimdilerde moda olduğu gibi kemerine takılıdır. Şapkasının özelliği ise geriye doğru açılır. (karagözün şapkasının modeline ışkırlak denir) bu ışkırlak modeline deri ve el yapımı olanlar haricinde rastlayamazsınız. Sizin yapmanızı önerdiğim sistemde ışkırlak yoktur, ancak biraz çalışarak yapabilirsiniz. Karagözün saçı fazla yoktur. Işkırlak geriye doğru gidince bu hemen fark edilir. Karagöz hacıvat oyunlarında kesin bitiş süresi yoktur.

Şunu demek istiyoruz, ortalama 40 dakika olmasına rağmen 20 dakikada bile bittiği olur, on dakikadan az karagöz hacıvat oyunu olmamalıdır. Bir saati kesinlikle geçmemelidir. Daha açık anlatımla size ne kadar zaman ayrılırsa, o sürede oyununuzu bitirmelisiniz. İlerideki konularda bunu ayrıntılı olarak işleyeceğiz.

 

KARAGÖZ HACIVAT TASVİRLERİ NELERDİR?

Karagöz hacıvat oynatılırken, karagöz tasviri hep sol elde olmalıdır. Tasvirlerinizi montajlarken karagözü sol elde oynatacak şekilde hazırlayınız. Buda gösteriyor ki karagöz hayal perdesine hâkimdir. Gerçektende karagöz başoyuncudur deyim yerindeyse başroldür. Diğer tasvirlerin dans edenleri hariç hepsi karagözün karşısındadır. Dans eden tasvirlerinizi ise iki kolundan sallayarak oynatmanız gerekecektir. Bu olguyu şöyle düşünün, yeni yürümeye başlayan bir çocuğu iki elinden tutup yürütmeye çalışırız ya; işte aynı bu sistem dans eden tasvirleri oynatırken de geçerli olacaktır. Karagöz haricindeki tasvirler sağ taraftadır, bu tasvirleri de bu şekilde montalayınız. Dans eden tasvirlerin özelliği ise şöyledir. İki kolunda da sopalar vardır, seyredilirken adata gerçekten dans ediyormuş gibi görünürler. Karagöz hacıvat oyunu insanlara birçok şey öğretir, hayatta önüne gelecek engellerden kurtulmayı ve bu engellerden aşmayı öğretir.

TASVİR ASKISI

Tasvirlerinizi kolay alabilmeniz için askı yapmalısınız. Hangi model sahne yapacaksanız ona göre askı yapabilirsiniz. Askı yaparsanız tek başınıza rahatlıkla karagöz hacıvat oynatabilirsiniz. Ben karagöz hacıvat oyunu oynattığım sahnede raf olarak tahta kullandığım için tahtaları tasvir sopası geçecek şekilde keserek yaptım. Sizler isterseniz bunu biraz kalın tellerle de yapabilirsiniz.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNLARI NE KADAR SÜRER?

Diyelim ki sizi, karagöz hacıvat üstadı olarak bir festivale davet etiler, festivalde de illüzyonist, meddah, akrobat, ateşbaz, kukla Show ve diğer sanatçılar var. Hangi festival olursa olsun sanatçıların her birine kırk beşer dakika ayırmak kesinlikle imkânsızdır. Etkinliği yönetenler hangisine daha az zaman ayırabiliriz diye plan yaparlar. Buda demek oluyor ki size de en fazla 20 dakika ayırabilirler. İşte bunun için karagöz hacıvat oyunlarında süre kesin olamaz. Ben hasbora olarak bunları bildiğim için hep tedbirliyimdir. Kısa oyunlarımı hazırda tutarım ve hiç sorun yaşamamışımdır.

KARAGÖZ HACIVAT KONUSUNDA ÖZ BİLGİ

Karagöz hacıvat oyunlarında Işık yansıtan figürler vardır. Bu figürler beyaz perdenin arkasından hareket ettirilir ışıkta yanınca harika bir görüntü ortaya çıkmaktadır. Bu hareketleri yapan sanatçı da görünmediği için figürler adeta canlı gibi algılanmaktadır.

KARAGÖZ HACIVAT VE MEDDAH GÖSTERİLERİ

Hayali sanatçılarının hemen hemen tümü meddahlık sanatında da başarılı olmuşlardır.
Nedeni ise ikisin de birden fazla diyalektiği ve karakteri canlandırma yeteneğine ihtiyaç olmasıdır.
Bu oluşumu en bariz şekilde şöyle açıklayabiliriz; meddahlık bir sanatçının bir tiyatro oyununu tek başına oynamasıdır. Hayalinin yapacağı tek iş tasvirleri bırakıp perdenin önüne geçip rolünü meddah olarak devam etmesi demektir. Bir pastav bir değnek bir büyük mendil ve sandalyeye ihtiyacı vardır. Hatta sandalye kullanmayabilir. Ben on gün süreyle meddah gösterileri yaptım ve sandalye kullanmadım. Yine başka bir festivalde ise meddahlık yaptığımda tiyatro sahnesi yerine podyum sahne kurulmuştu. Sandalyeye oturursam kimse beni göremez ve kargaşa olurdu. Size önerim böyle bir fuar veya festivalde meddahlık gösterisi yapacaksanız. Dört tane kovaya su doldurunuz. Dört yanınıza koyup barikat oluşturunuz. Kimse barikatın içine geçmeyecek sizde oyununuzu rahatlıkla sunacaksınız.

SAHNE HÂKİMİYETİ VE SEYİRCİLER

 

Olanaklarınız varsa ve gideceğiniz yerde sahne yoksa bariyer güvenlik şeridi malzemeleri götürebilirsiniz. Ben size neden kova öneriyorum derseniz kovalar hem iç içe geçtiği için yer kaplamaz. Su dolduracağınız için ağırlık sorunu olmaz. Oyun sonunda suları döküp kovalarınızı alırsınız. Oysa bu işlemi koli vs. ile yapmaya çalışsanız, zorlanırsınız, örneğin koli uçabilir veya kolinin yerlerini değiştirebilirler. Açık alanlarda sahne sorunlarını halletmek için korumalı sahne yapabilirsiniz
Korumalı sahne ne demektir; biz sanatçıları sahne kurulmayan yâda sahne olmayan yerlere de davet etmektedirler, bu görev size düşeceği için bazı bilgiler sunacağım işinize çok yarayacak. Anlatacağım sistemin nakliye ve taşıma sorunu da yoktur. Böyle durumlarda yanınıza ip ve yere çakabileceğiniz demirler alınız demirleri çakıp iplerle sahne yaparsanız hiç sorun yaşamazsınız. Siz sınırlarınızı çizin yeterli olacaktır, yoksa şuraya kadar yaklaşmayın burası sahne demekle kesinlikle olmaz. Sahnede kendinizi kesinlikle üstün hissetmeniz gereklidir. Sahnede tasvirleriniz oynamasına rağmen onların tüm davranışları size aittir.

 

DEĞERLİ KARAGÖZ HACIVAT ÜSTATLARI

Türk halkının geleneklerini, öz sanatı olan karagöz hacıvat sanatının yurt dışındaki etkinliklere sizler taşıyacaksınız. Hem de en doğal hakkınız olarak farklı coğrafyaları gezme şansını da elde edeceksiniz. Hayali hasbora olarak ben çok mutluyum. Hayatım boyunca da mutlu ve özgür yaşadım. Birçok yer gezdim. Sadece karagözle ilgili değil çeşitli konularda kitaplar yayınladım. Nemi demek istiyorum; şimdi sıra sizde bu güzellikleri yaşamak ister misiniz? Kültürde sanatta yaşamın her karesinde arkalarda değil en ön sıralarda niye siz olmayasınız ki! Karagöz hacıvat sanatının en yükseklerindeki isim olmaya ne dersiniz? İşte fırsat elinizde, daha ilk adımlarınızı atmaya karar verdiğiniz bugün sizi şimdiden tebrik ediyorum.

KARAGÖZ HACIVAT ÜSTADI OLMAK

Sizlerin içersinde karagöz hacıvat oyunları konusunda nasıl başarılı olabilirim; diyenleriniz tabi ki olacaktır, bunun yolları aslında çok açık; sadece hayali olmak için değil tüm sanatlarda başarılı olmak o, sanatın öncülerinden olmak için kural bellidir. Deneyimler kazanmak ve provaları bıkmadan yapmaktır. Anlatmak istediğim ayrıntıyı bir örnekle açıklayalım. Diyelim ki sadece bir kıta olan bir şiir ezberlememiz gerekiyor. Bu şiiri bile bir kaç kez okumakla ezberleyebilir miyiz, kesinlikle hayır buda demek oluyor ki biraz zaman ayırmamız gerekecektir. Karagöz üstadı olduğunuzda seyircinizle diyalog ta kalmayı unutmayın. Nasıl mı olacak bu; seyirci davranışlarını algılamak, onlarla birlikte olmak, gösteri yapacağınız topluluk hakkında bilgi sahibi olarak başaracaksınız. Oyunlarınızda hep aynı şiirleri hep aynı bilmeceleri aktarmayıp yenilikçi olmalısınız, eğer amacınız bu olursa seyirci sayınız günden güne artar, her geçen gün sizinde karizmanız güçlenir. Sürekli yenilenen ve değişen evrenimizde daima seyircilerinize yeni oyunlar sunmaya çaba göstermelisiniz. Karagöz hacıvat oyunlarında lider konumda olmak için liderlik projeleri hazırlamak ve planlarınızı yapmanız gerekir, işte bu hedefleriniz için çalışırsanız kesinlikle ünlü bir hayali olursunuz.

GÖSTERİYE GİDERKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ

Ben hayali hasbora olarak şuna özen göstermekteyim. Yanıma alabileceğim malzemelerin birer tane yedeklerini kesinlikle yanıma alıyorum. Onun için hiçbir sorun yaşamadım. Hazırlıklarım bittikten sonra birkaç kez kontrol etmeyi ihmal etmiyorum. Sizler şuna özen gösterin yeterli olacaktır. Hazırlıklarınızı yaptıktan sonra kendinizi sahnedeymiş gibi düşünüp her şeyi gözden geçirmek eksikleriniz varsa hemen tamamlamaktır.

 

SAHNEYE ÇIKMANIZA DAKİKALAR KALINCA YAPMANIZ GEREKENLER

Karagöz hacıvat oyununa başlamadan önce dikkatinizi sadece kurduğunuz sahneye veriniz. Sahnenizde ne varsa sadece onlarla ilgileniniz. Sahne dışındaki olayları kesinlikle düşünmeyiniz. Bunlar provanızdan sonra yapacağınız en uygun işlerdir, en güzel oyunları sunan hayaliler bunları uygulamışlardır. Bu söylenenleri yaparsanız sahnede etkili ve başarılı olursunuz.

BELEDİYELERİN FESTİVALLERİ

Ülkemizde neredeyse her belediye yılda en az 2-3 kez festival düzenlemektedir. Bu belediyelere öneriler götürürseniz hem siz hem de belediye kazançlı çıkmış olur. Kültür ve sanat festivalleri yapan belediyeler iki yüzün üzerindedir. Gelişen ülkemizde bu sayı günden güne artmaktadır. Artma nedeni devletin halkını daha çok düşünmesinden ileri gelmektedir. Benim en beğenilen sözüm şudur. Festivaller halka sunulmuş en ucuz eğlencedir. Festivallerin ana nedenlerinden biriside lüks eğlenceye zaman ayıramayanların festivallerde mutlu ve huzurlu olmasıdır. Bu olgu ve oluşumda artık sizde olacaksınız. Birçok belediye halkına yenilikler sunmak için çalışmalar sürdürmektedir. Karagöz hacıvat sanatçısı olduğunuzda belediyelerin festivallerinde çalışmak ve eğlenmek en doğal hakkınız olacaktır. İleride size bu mutluluğu verecek sanatı seçtiğiniz için çok şanslısınız. Ülkemizin ve dünyanın her yerinde geçerli olan karagöz hacıvat sanatını öğrenmek için zaman ayırmalısınız.

Karagöz hacıvat oyunları, hayatımızda ne varsa onları sergiler, karagöz ile hacıvatın başlıca sevilme nedenlerinden biriside kesinlikle bizleri anlatmasıdır. Yaşamla iç içedir, İşte bu yüzden büyük bir ihtiyaç büyük bir tutkudur, karagöz hacıvat oyunları, üstelikte hepimiz içindir. Siz karagöz hacıvat üstadı; ünlü bir hayali olduğunuzda bu görevlerin hepsini siz üstleneceksiniz. Günümüzde yaşayarak öğrenmenin daha kolay olduğu tartışmasız bir gerçektir. Karagöz hacıvat oyunları ise hem yaşayarak üstelikte eğlendirerek bilgiler sunar.

KARAGÖZ HACIVAT NEDEN SEVİLİR

RESİM: Karagöz hacıvatın sevilme nedeni tüm sanatları eğlenceli bir şekilde içinde bulundurmasıdır. Resim sanatı bunların ilk akla gelenidir. Tasvirlerinizi kendiniz oluşturmak isterseniz istediğiniz tasvirin resmini yapıp size anlatılan tekniklerle oynatabileceğiniz hale getirebilirsiniz.

MÜZİK: müzik sanatı da karagözle iç içedir. Dans eden tasvirler olarak anılan tasvir modelleri bile vardır. Yine karagöz hacıvat oyununun başlıca kuralları arasında müzikle başlayıp müzikle bitmesi müziğe verilen önemi anlatır.

ŞİİR: şiirler olmasa karagöz hacıvat oyunu olmaz denebilir. Gazeller ise neredeyse karagöz hacıvat oyunuyla aynı anlama gelmektedir. Sizlerde şiir ve gazel yazabileceksiniz. Şiir ve gazel yazmanın bütün formüllerini de bulacaksınız.

TİYATRO: tasvirlerle yapılan tiyatroya karagöz hacıvat oyunu denmektedir. Karagöz hacıvat oyunu oynatan hayaliler tiyatrocular tarafından üstat kabul edilmektedir. Bunun ispatı ise her tiyatrocu karagöz hacıvat oynatamaz. Hayali sanatçıları ise tiyatrolarda başrollerde bile oynamaktadır.

KARAGÖZ HACIVAT SANATCISININ ÖZELLİĞİ

Tiyatro sanatçıları sahnede sadece kendisine verilen kişiyi canlandırır. Oysa siz sahnedeki tüm karakterleri canlandırmanız lazımdır. O yüzden karagöz hacıvat üstatları dizilerde ve sinema filmlerinde aranılan en gözde insanlardır. Tiyatro eğitimlerinde şu çok önemlidir. Size verilen rolü üzerinize çekmek, bunun kolay yolu nedir derseniz mimiklerinizi yüz kaslarınızı çalıştırmayı öğrenmektir. Hangi karakterde ki rol size verilmişse o karaktere bürünmeniz gereklidir. Dikkatinizi dizilerde rol yapanlara verirseniz rolüne adapta olmayanları hemen anlarsınız. Rolünü iyi yapan bir sanatçı ise olayı yaşarmış gibi size aktarır. Bunları anlatmamızın nedeni ise siz perdede başarılı olursanız seyirciler perde arkasında birçok oyuncu var sanacaklar ve oyununuz çok hoşlarına gidecek. Başarılı olmanıza yardım edecek tek bir kişi vardır, ismi ise “prova”dır, hem de defalarca prova yapmalısınız. Karagöz hacıvat üstadı olmanın yollarından biriside şudur; özümsemek karagözü ve hacıvatı benimsemektir. Karagöz hacıvat olgusunu yaşarmış gibi hayal ederseniz başarınıza sizlerde şaşıracaksınız. Bunun ispatı ise kitabınızdaki bir karagöz hacıvat oyununu oynamaya başlayınız. Birinci kez oynadığınızda siz bile beğenmeyeceksiniz. İkinci kez oynadığınızda ise biraz düzeldiğini hissedeceksiniz. Üçüncü kez denediğinizde ise tamam ben bu işi başardım diyeceksiniz. Siz yinede provalarınızı defalarca yapmayı bir alışkanlık haline getiriniz. Özdisiplininizi elden bırakmayınız ve daima düzenli çalışmalar planlayınız. Kitabınızda karagöz hacıvat üstadı olabilmeniz için her bilgiye ulaşacaksınız. Biz yazarlar yazdıklarımızı tekrar yazmayı hiç sevmeyiz. Birde şu ayrıntı size her şeyi anlatacak. Karagöz kursu almış olsaydınız öğrenemediğinizi yanlış yaptığınızı anlayan eğitmen her seferinde size tekrar ettirecektir. Şimdi ise bu görev size düşmektedir. Çünkü karşınızda bir öğretmen yok yalnız kitabınızda yazılanlar vardır.

KARAGÖZ HACIVAT SANATCILARININ SAHNELERİ

Siz sadece karagöz hacıvat oyununuzu kapalı alanlarda yapmayacaksınız. Sizleri kır gezilerine, açık alanda yapılan sünnet düğünlerine, festivallere davet edecekler bunları da göz önünde bulundurmalısınız. Donanımlarınızıda hem açık alana üstelikte kapalı alana göre ayarlamanız gerekir. Bir örnekle açıklayalım; rüzgâr sorunu perdeniz ve diğer eşyalarınız uçabilirler. Arka taraftan görünmemeniz için arkanıza perde sallamalısınız. Kapalı sahnede sahne arkasına kimse çıkmayacağı için sorun olmayacaktır.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNLARINDA DEVAMLILIK

Size bilgilerin ayrıntılı olarak verilme nedenlerinin başında aranılan beğenilen ve ilgi ile izlenen sanatçı olmanız içindir. Siz bir yerde gösteri yaptıysanız bunu da seyredenler beğendiyse bu başarınızı gösterir, çünkü artık müşteri sorununuz olmayacak. İçinizden bu olgu ve oluşumlar hayatta birçok şey için geçerli diyeceksiniz evet kesinlikle haklısınız. Ticarette de aynı kural işlemektedir.

SİNEMA: karagöz hacıvat sanatı ve sinema hakkında söylenecek söz ise şudur. Başka bir deyim aklıma gelmediği için gerçekte karagöz hacıvat sanatı sinemanın babasıdır. Sinema hiç yokken karagöz hacıvat her yerde oynatılmaktaydı. Bütün sanatları içersinde bulunduran karagöz hacıvat neden sevilmesin ki. Öz cümle karagöz hacıvat sanatı hepsinin toplamıdır. Hepsini yaşatan bir dünyadır.

SAHNE ÖNERİLERİ:

Sahne öncesi ilham alabileceğinizi düşündüğünüz, olgu ve oluşumları harekete geçiriniz. Sahneyi ve sahne etrafında neler varsa onlarla ilgilenin. Sahne haricindeki olayları aklınızdan bile geçirmeyiniz. Böyle yaparsanız başarılı olmanız kesinleşecektir.

HACIVAT NEDİR?

Hacıvat; karagöz hacıvat gölge oyununun 2.adamıdır, yani karagöz ile birlikte senaryoya yön verirler. Hacıvat’ın sesi ince çıkar hatta eğitimli olduğu bilindiği için düzgün konuşur. Hacıvat’ın elbisesi yeşil renk ağırlıklıdır, karagöz iki değnek ile oynatılır. Karagöz haricinde iki değnekle oynatılan dans eden tasvirler vardır. Hacıvat ise tek değnekle oynatılanların arasındadır. Hacıvat karagözden fark edilemeyecek kadar biraz kısa boyludur, karagözle hep çelişki içersindedir, dolayısıyla böylede olmalıdır. Türk filmlerinde senaryo başladığı gibi biterse ya da her şey yolunda giderse kimse tat alamaz. Karagöz hacıvat birlikte çok iyi anlaşan iki kişi olsa salona hiç seyirci gelmeyecektir. Hacıvat’ı seyirciler sakalından da tanırlar, hacıvat’ın sakalı sivridir. Sizlere bu ayrıntılı bilgileri sunmamızın nedenlerinden biriside karagöz hacıvat oyunlarını yazarken hiç zorlanmamanız içindir.

KARAGÖZ’MÜ HACIVATMI SAHNEDE KİM KONUŞUYOR!

Karagözün sesi kalın 0lduğu için karagözün konuştuğunu anlayabiliriz. Diğer konuşan diyalektleri de şivelerinden algılayabiliriz. Hacivat’a gelince özenle ve güzel konuştuğu için onu da tanıdığımızı varsayalım.
Yinede sahnede kimin konuştuğunu kesin anlamalıyız. İşte o zaman şu teknik ortaya çıkmaktadır. Konuşmasını bitiren oyuncu kafasını hızlıca sallar, bu demektir ki diğer oyuncu konuşacak oda konuşunca aynı baş sallama hareketi yaparak konuşmasını bitirir. Bu tekniğe dikkat ederseniz başarınız kaçınılmaz olur kesinlikle başarırsınız. Bu kafa sallayarak sözün diğerine geçmesine kolay ve anlaşılır bir örnek verelim. Diyelim ki güncel hayatta “tamam ben giderim diyerek başımızı eğdik” ne oldu söz karşı tarafa geçti şimdi o konuşacak demektir. Aynı bu oluşum karagöz perdesinde de vardır. Size şunu inanarak söylüyorum; siz gösterilere başlayınca her şey düzelecek günden güne bilgileriniz artacak, tecrübe kazanacaksınız ve tüm acemilikler gerilerde kalacak. Birde şu sözü aklımızdan çıkarmazsak başardık demektir “her karagöz hacıvat üstadı ilk başlarda acemiydi”

KARAGÖZ VE HACIVAT

Bir gölge oyunu olan karagöz hacıvat oyunlarının bölümleri vardır. Nasıl edebiyat türlerinde giriş gelişme ve sonuç varsa karagöz hacıvat oyunlarında da aynısı vardır. Oyunlar da karagöz ve hacıvat haricinde de figürler vardır. Ancak oyun sonunda bütün figürlerin hepsi gider yine perdede karagöz ve hacıvat kalmaktadır. Özetle kural şudur. Karagöz hacıvat oyunlarında hacıvat ilk olarak sahneye gelir önce şarkı söyler sonra gazel okur karagözü çağırır kavga ederler, sonra yine buluşurlar oyuna geçerler diğer tasvir oyuncuları gelir veya karagöz hacıvat oyunu kısa sona erecekse diğer tasvirler gelmeden oyun sona erer.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNUNUN KARİZMASI

Karagöz hacıvat oyunu son yıllarda üst seviyelere yükseldi. İnsanları elektrize edici olduğu fark edildi. Karagöz hacıvat birazdan başlayacak denildiği zaman insanlar huzur duymaya başlar. Karagöz hacıvat oyunu şunu da başarmıştır; ülkemizde iş yükü günden güne artmakta insanlar daha da gergin olmaktadırlar. İşte bu dönemde bu gerilimi karagöz hacıvat oyunu ortadan kaldırmaktadır. Oyunlar genel olarak şunu anlatmaktadır; bilgi ve becerilerinizden daha etkin faydalanmazsanız karagöz gibi birçok şeye ihtiyacınız olacaktır. Eğer bunu istemiyorsanız yeteneklerinizi geliştirip toplumda yer edinin izlenimini vermektedir. Karagöz hacıvat oyunu bunları müzikle destekleyerek, vurgulaması oyunlara apayrı bir hava kazandırmaktadır.

CANLI KARAGÖZ HACIVAT

Karagöz hacıvatın iki kişi tarafından canlı sahnelenmesine canlı karagöz hacıvat denmektedir. Sanatçılar karagöz hacıvat kostümü giyerler. Daha önce planladıkları şekilde oyunlarını sürdürürler. Sahne kurma gereği olmadığı için canlı karagöz hacıvat tercih edilmektedirler. Öz cümle tek bir daire içinde çekilen bir diziler nasıl az masraflı oluyor ise, canlı karagöz hacıvat oyunları da az masraflı ve uğraş gerektirmeden sahnelenmektedir. Biz karagöz hacıvat üstatları ikiye bölünmektedir. Kimisi canlı karagöz olmamalı karagöz hacıvat oyunları tasvirlerle oynatılmalı derken kimi hayaliler ise olabilir demektedir.
Hayali Hasbora olarak benim fikrimi soracak olursanız. Sahneli tasvirli karagöz hacıvat oyununda kimseye muhtaç olmazsınız. Oyununuzu rahatlıkla tek başınıza oynatabilirsiniz. Bende zaten hayali hasbora olarak kesinlikle tek başınıza karagöz nasıl oynatabilirsiniz onu yazdım. Hatta kendi buluşlarımı sizler için yazdım. Örneğin iki eliniz dede tasvirleriniz varken bile nasıl dayre (tef) çalınır hepsini öğreneceksiniz. Hâlbuki canlı karagöz hacıvat oyununda başka birine muhtaç olacaksınız. Buda çok büyük sorun demektir. Ben hayali hasbora olarak hiçbir zaman canlı karagöz hacıvat oyunu sunmadım. Benim karagöz hacıvat üstadı olmama vesile olan bir karagöz ve kukla sanatçısı akrabam vardı. Bol bol seyretme olanağımız olurdu. Canlı karagözü seyretmeye gittiğim çocukluk dönemlerimde en çokta karagöz hacıvat oyununun kovalamaca sahnesi dikkatimi çekerdi. Birbirlerini dövecekmiş gibi kovalamaları çok komiğime giderdi. Şunu da eklemekte yarar vardır; canlı karagöz hacıvat oyunları karagöz hacıvat sanatını sevdirme amaçlı olarak tiyatro gurupları tarafından sahnelenmelidir. Nedeni ise karagöz ya da hacıvat görevini üstlenen tiyatrocu gelmez ise yerine başka bir tiyatrocu geçebilir. Oysa siz birisi ile canlı karagöz hacıvat oynatmaya kalkışsanız ne olacak; diğer sanatçı gelmez ise orada kalacaksınız. Sizlere anlatılan tasvirli ve perdeli karagöz hacıvat oyununu siz tek başınıza oynatabileceksiniz. Siz tek başınıza karagöz hacıvat oyunları oynattığınızda şu faydasını da göreceksiniz. Yurt içi ve yurt dışı turnelerinde konaklama vs masraflarınız az olacağı için daha açık anlatımla tek kişi olduğunuz için tercih edilen siz olacaksınız.

SEÇİMLER VE KARAGÖZ HACIVAT OYUNLARI

Seçilmek başarı demektir. Seçilmek insanı en mutlu eden olgulardan birsidir. Biz hayaliler karagöz hacıvat oyunlarının vazgeçilmez ve modası hiçbir zaman kaçmayan sanat olduğunu biliyoruz. Çünkü hep bizi seçiyorlar bizi davet ediyorlar. Seçilmek marka olmak demektir. Bu güzellikleri sizlerde yaşayacaksınız seçildiğinizde liderler gibi güçlü ve huzurlu olacaksınız.

KARAGÖZ VE POPÜLER KÜLTÜR

Karagöz hacıvat oyunlarının günden güne popülaritesinin artma nedenlerinden başlıcaları arasında ülkemizdeki elit kesimlerin etkinliklerine Karagöz hacıvat üstatlarını davet etmeleridir. Bunu bir karagöz hacıvat sanatına gönül vermiş ve araştırmalar yapmış birisi olarak şöyle değerlendiriyorum. Ben Karagöz hacıvat sanatçılığının yanı sıra illüzyon gösterileri de yapmaktayım. Sünnet düğünlerinde tamamen her şey standarttır. Sünnet çocuğunun annesi ve babası en moda giysilerle davetlileri karşılar. Sünnet çocuğu ve arkadaşlarını eğlendirecek bir veya iki tane animatör vardır. Daha sonra ise bir illüzyonist gösteri yapar. Sünnet düğünlerinin birbirinden farkı hiç mi yoktur derseniz bir tanesi şu olabilir. Sünnet çocuğunun ismi farklıdır. Bunu fark eden kesimler son dönemlerde karagöz hacıvat oyunlarının etkinliklerine ayrı bir renk katacağını düşündüğü için biz hayalileri davet etmektedirler. Yine doğum günlerin dede aynı sistem uygulanmaktadır.

 

 

 

 

 

HASBORA

SAHNE GÖSTERİ EĞLENCE SANATLARI

 

iletisim anasayfa hakkimizda showlarimiz kitaplarimiz        
 

 

Düzenlediğimiz sponsor olduğumuz sahne gösteri eğlence sanatları festivali

 

KARAGÖZ HACIVAT SANATINI ÖĞRENMENİN YOLLARI

Hafızaya alınan ve gerektiğinde kullanılan bilgiler tekrarlayarak mümkündür. Bunun yanı sıra öğrenmeyi de bilmek gereklidir. Araştırmacı bir tutum sergilemeyi benimseyiniz. Benimseyip araştırdığınızda ulaştığınız bilgiler aklınızda daha kolay kalacaktır. Bunun ispatı ise aradığımızı bulduğumuzda daha önem veririz. Karagöz hacıvat üstadı olmayı yürekten isterseniz başarmanız daha kolay olacaktır. Kendinize güveniniz olursa günümüzün en önemli konusu olan rakiplerinizden de ileride olursunuz. Asla rakiplerinizi düşünerek zaman kaybetmezsiniz. Bunun yerine yeni karagöz hacıvat oyunları yazarsınız. Çevre konularına bu dönemde çok önem vermeliyiz. Çevre sorunlarıyla ilgili oyunlar yazabilirsiniz. Bu çalışmanız daha çok seyirci bulmanız demektir. Karagöz hacıvat sanatında başarılı hayali sanatçıları nitelikli ve güncel konulu oyunlar yazdığı için başarılı olmuşlardır. Karagöz hacıvat oyunu öğrenmeye başladığınız şu günlerde kendinize rahat çalışma ortamları oluşturmalısınız.

HER HAYALİ TASVİRLERİNİ KENDİSİ Mİ YAPAR

Bu konunun cevabı gerçekten ilginçtir. Hatta somut bir cevabı yoktur. Neredeyse göreceli bile denebilir.  Açıklamasına gelince; hayalilerin yardımcıları Sadece sahnede değil tasvir yapımında da üstatlarına yardım ederlerdi. O yüzden hem tasvir yapımını hem de, sahneyi öğrenirlerdi. Bir süre sonra ise her karagöz hacıvat oyunu oynatan hayali tasvir yapmalıdır kuralı dağılmaya başladı. Buna rağmen istekli yardımcılar sahne bilgilerini yanında çalıştığı üstadından öğrenip tasvir yapımını da diğer bir üstattan öğrenirdi. Sadece sahne sanatını öğrenen sanatçılar çoğalmaya başlayınca her hayali tasvirini kendisi yapar kuralıda değişmeye başladı. İsim vermeden şu anekdot’u size aktarmak isterim. Karagöz hacıvat oyunu oynatabilecek kabiliyete haiz olduğu anlaşılan bir yardımcı deyim yerindeyse diplomasını alıp kepini fırlatacak, işte tam bu sırada jüri desek kesinlikle yerinde olacaktır. Hayali olacak yardımcının üstat olmasına karşı çıkarlar. Nedeni! Üstat olmak için tasvir yapabilmesi koşulunu öne sürerler. Kaotik ortamı jüri kazanır yardımcının karagöz hacıvat oyunu oynatmasının uygun olmadığı kararı kesinleşir. Ancak bu direnç bir süre sonra kırılır. Hayalilerin tasvir yapmadan da karagöz hacıvat oyunu oynatabilmesi kararlaştırılır. Karagöz hacıvat üstatları arasında bölünmeler olmuştur. Kitabımızın amacı sizlere karagöz hacıvat oyunu öğretmek olduğu için konunun ayrıntılarına girmemek daha doğru olacaktır.

NEV-İ İCAT VE KARİ-KADİM NEDİR?

1-New-i icat karagöz hacıvat oyunları
2-kar-i kadim karagöz hacıvat oyunları

New bildiğiniz gibi İngilizcede yeni demektir. Demek ki birinci şıktaki yeni karagöz hacıvat oyunları demektir.
Kari kadem dostum demekte; eski dostum demek olduğuna göre eski karagöz hacıvat oyunları demektir.

Kar-i kadem (eski oyunlar) oyunlar artık oynatılmamaktadır. Nedeni ise çok basit; karagöz hacıvat oyunlarını insanlar eğlenmek mutlu olmak birazda gülmek için seyrettiğine göre bu kar-i kadem oyunlardaki sözleri anlayamadığı için kesinlikle kimse gülmeyecektir.

New-i icat (yeni oyunlar) oyunlar ise deyim yerindeyse harika oyunlar örneğin; trafik konulu karagöz hacıvat oyunları bile var, yine yeni yazılan karagöz hacıvat oyunların hepsi günümüz konularını işlemektedir. Açıklamalı olarak yazılmış kitaplar okuyucuya güven verir fark oluşturur. Karagöz hacıvat oyunu sunmayı öğrenebilmeniz için her şey vardır. Ülkemizde ve dünyada giderek çoğalan ve önem kazanan gölge oyunu sanatını öğrenmek istermisiniz. Kitabınızdan karagöz hacıvat sanatını öğrenirken kendinizi dershane ortamında hissedeceksiniz.

 

 

BUGÜN KARAGÖZ HACIVAT NE DURUMDA

Ülkemizde Sadece karagöz hacıvatla ilgili müzeler açılıyorsa; bu açılan müzelere ilgi varsa, karagöz hacıvat altın çağına kavuşmuş demektir. Üstelikte sadece müzeler değil festivaller sergiler her gün artmaktadır. Şu ayrıntıyı da size aktardığımda sizlerde sevineceksiniz. Türkiye’mizde kurulan karagöz hacıvat müzelerinde karagöz hacıvatla kursları açılmaktadır, kurslarda sadece karagöz hacıvat oynatımı değil, ayrıca tasvir yapımı da ders olarak verilmektedir. Yine bir sevindirici haberde müzelerde karagöz hacıvat oyunları seyretme olanakları da sunulmaktadır. Ülkemizde kurulan müzelerin çoğalmasında işadamlarının da katkısı vardır. Müzelerin ülkemize gelen turist sayısını da çoğalttığını bilmekteyiz. Turistlerin karagöz hacıvatın tarihiyle daha çok ilgilendikleri de bilinmektedir. Ülkemizin kültürel ve sosyal gelişiminde siz hayali sanatçılarının payı elbette büyüktür.

MEDDAHLIK SANATI HAKKINDA BİLGİLER

Meddahlık size asla zor gelmeyecek meddah olmanın verdiği birçok enerji var bunlardan faydalanıp güçleneceksiniz. Meddahlığı başarabilmeniz için en önemli nedenlerinden biriside kalın ses çıkarabilmeyi ayrıntılı şekilde öğrenmiş olmanızdır.
Örneğin tiyatro guruplarındaki sorunların hiç birisini yaşamayacaksınız. Tiyatrolarda kadroyu toparlamak zordur. Kostümler dekor müzik özcümle 20 civarında olgu ve oluşum vardır. Siz meddah olduğunuzda bunların hiç birini yaşamayacaksınız. Neden mi tiyatronun her şeyi siz olacaksınız. Gerekirse prolog yapacaksınız gerekirse monolog kısacası yönetmen sadece siz olacaksınız.
Dekorunuza gelince bir değneğiniz kesinlikle olacak:’ birde mendiliniz mendil derken çok ta küçük bir şey olmamalı sandalyenizde oldu mu sahneniz tamam demektir. Meddahlık yaparken oturmanız şart değil ayak tada yapabilirsiniz. Ancak yinede sandalye bulundurunuz. Meddah olmak için çabaladığınız şu günlerde notlarınızı almaya başlayınız. Etkilendiğiniz hikâyelerin hepsini listeleyiniz. Zaten ben sizlere hazır meddah hikâyeleri aktaracağım.
Hemen bir kısa hikâye yazalım: bu hikâye benim yaşadığım bir olaydır aynı zamanda sizlerde bu benim yazacağım hikâyeden esinlenerek kendiniz meddah hikâyeleri yazacaksınız.
“Hak dostum hak sergüzeşti verir bezme letafet, dinle imdi bende-i acizden hoş bir hikayet, yaşadıklarını anlattıkça meclise neşe verir, şimdi aciz kulundan bir hikâye dinle” diyerek hikâyenizi betimlemeli olarak anlatacaksınız. Edebiyat dünyasında biz yazarlar yaşarmış gibi özenle anlatmaya, betimlemeli anlatım diyoruz. Meddahlığın en bariz kuralıda olayı betimlemeli anlatmaktır. Hikâyede ki kahramanların ses tonlarını, vurgularını ve duraklamalarını aynen yansıtmaktır.
Vakti zamanında otomobillerin değerlimi değerli önemlimi önemli olduğu dönemlerde şu olay yaşanmıştır.
Otomobilini boyatmak için oto boyacısına giden zengin adam boyacıya en sevdiği rengi söyledikten sonra boyanmak üzere arabasını teslim eder. Oto boyahanesinin sahibi de bir hafta sonra otomobilinizi alabilirsiniz istediğiniz renge arabanızı boyayacağız der. Aradan bir hafta geçince arabasını almaya gider. Arabası söylediği renge çok harika bir şekilde boyanmıştır. Oto boyacı elinde bir boya kutusu ile arabanın yanına gelir. Arabanızı istediğiniz renge boyadım, sadece bir eksiği kaldı der. Arabasını boyatan adam ise hayretle arabasını boyayan adamı seyreder. Aklından şöyle geçirir. “arabamın bir eksik yeri olsa bile elindeki boya kutusunun içinde benim arabamın boyasının en zıt rengi var” araba sahibi tam bunları aklından geçirirken boyacı işaret ve orta parmağını elindeki boya kutusuna sokar parmağındaki boyaları arabanın en görünür yerine adeta bulaştırır. Arabası boyanan adam şaşkınlığını üzerinden atar atmaz boyacıya hiddetlenir. Neden böyle bir hata yaptın diye sorar. Boyacı ise bana arabanızın boyanması için çok para verdiniz iyi bir insansınız, nazara inanır mısınız der. Evet, nazara inanıyorum dedikten sonra, boyacı şu cevabı verir. Arabanız çok güzel üstelikte dikkat çekici nazar değmesin diye yaptım. İnsanlar arabaya bak ne güzel diye iç geçirmeye başlarken dikkatleri bu parmağımla bilerek boya sürdüğüm yere gidecek. Arabanıza kimse nazar ışınları gönderemeyecek, böylece arabanıza kesinlikle nazar değmeyecek.
Meddahlarda hayliler gibi oyun sonunda yeni oyunlarının yeri ve zamanı konusunda bilgiler verirler. Ben meddah hasbora olarak meddahlık yaparken tarihi bir kostüm giyiyorum. Sizde meddahlık yaparken kendinize istediğiniz bir kostümü alabilirsiniz.
ATEŞBAZLIK ATEŞ YUTAN ADAM SHOWLARI
Karagöz hacıvat oyunları sunulan festival ve şenliklerde ateşbazlarda olmaktadır. Siz karagöz hacıvat üstatlarının ateşbazlık hakkında bilgi edinmelerinin faydalı olacağını düşündüğümüz için ateşbazlık konusu ile ilgili bilgilerde yazacağız. Ateşbazlar sahnede ateş gösterileri sunarlar. Bunların bazıları şunlardır.
1-Ateşbazın ağzından ateş püskürmesi
2- Ateşbazın ateşli labutları çevirmesi
3- Ateşbazın elinde ateşler yakması
4- Ateşbazın ateşli devil stickleri zıplatarak oyun yapması
5- Ateşbazın vücudunda ateşler gezdirmesi
6- Ateşbazın tepside yakılan ateş toplarını yemesi
7- Ateşbazın ağzında ateşli çubukları söndürmesi
8- Ateşbazın çeşitli eşyalarla ateş oyunları sunması
Ateşbazlar sahnede bu ateş gösterilerini sunmaktadır. Ateş show’ları karagöz hacıvat oyunlarından daha kısa sürmektedir. Ateşbaz hasbora olarak turnelerde bir ay süre ile ateş show’ları sunduğum olmuştur. Ateşbazlık sanatı ilgi çekicidir ancak önlemler çok özen gösterilerek alınmalıdır.
AKROBATLAR (AKROBASİ SANATÇILARI)
Karagöz hacıvat oyunları sunulan festival ve şenliklerde akrobatlarda olmaktadır. Akrobat çeşitli eşyalarla gösteriler sunarlar. Örneğin üç adet topu havaya atıp tutabilirler. Bu akrobasi oyununun imside zaten üç top çevirmedir. Uzun süre festivallerde kaldığım için akrobasi oyunlarından üç top çevirmeyi biliyorum. Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) toplar haricinde halkaları da havaya atıp tutmaktadırlar. Gösterileri yarım saat civarında sürmektedir.
1-Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) üç top çevirme oyunu yaparlar.
2- Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) üç halka çevirirler. Yani halkaları havaya atıp tutarlar.
3- Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) devil sitick oyunu yaparlar. Püsküllü bir sopayı iki küçük sopayla dans ettirirler.
4- Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) iki adet sopanın uçlarına yaklaşık bir metre ip bağlanmış bir aletle makarayı metrelerce yukarı atıp havada tutabilirler.
5- Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) tek tekerlekli bisikletlerle ilginç ve şaşırtan oyunlar yaparlar. Şimdilerde üst üste duracak şekilde üç hatta dört tekerlekli akrobasi bisikletlerde vardır.
6- Akrobatlar (akrobasi sanatçıları) üç adet dikdörtgen kutularla da akrobasi yapmaktadırlar.
İLLÜZYON SANATCILARI
Karagöz hacıvat oyunları sunulan festival ve şenliklerde illüzyon sanatçıları da vardır. İllüzyonistlerde nesneleri yok etme nesneler varken değişik bir nesneye çevirme hatta yok etme show’ları yapmaktadırlar. İllüzyon sanatçılarının gösterileri de karagöz hacıvat üstatlarının gösterileri kadar sürmektedir.
1- İllüzyon sanatçılarının yanan kutulardan bayrak çıkarma oyunu
2- İllüzyon sanatçılarının boş kutulardan eşyalar çıkarma oyunu
3- İllüzyon sanatçılarının ellerinde gösterdikleri eşyaları kaybetme ve tekrar geri getirme oyunu
4-seyircilerin illüzyonist’i iplerle bağladıktan sonra illüzyonistin kendini çözebilme oyunu
5- İllüzyon sanatçılarının iplerle ve mendillerle yaptıkları oyunlar
6-boş borulardan 20-25 metre kumaşlar çıkarma oyunu
SİZLERİN DEĞERLİ GÖRÜŞLERİ BİZLER İÇİN ÇOK ÖNEMLİDİR
Bizlere bilgi almak istediğiniz konuda yazabilirsiniz. www.hasbora.com sitemizden bize ulaşabilirsiniz. 0212.294 71 24 cep: 0532.543 88 63

 

 

 

karagoz

 

ARKA KAPAK

Sizleri yarınlara huzur ve güven içinde taşıyacak bir sanatı öğrenmeye davet ediyoruz. Bu fırsat şu anda sizin elinize geldi. Kitabınızı dikkatle okuyup uygulamanız yeterli olacak. Karagöz hacıvat üstatlığı bir ayrıcalıktır. Neden bu olanaklara sahip olmayasınız ki? Sadece ülkemizin şehirlerini değil dünya şehirleri sizlerin olacak. Bu yaşamın kapılarını sizlere açılacak. Kitabınızın size dünyada en geçerli sanat olan karagöz hacıvat sanatını öğretmesini istiyorsanız bu kitap sizin için yazıldı. Benim sanatım her yerde geçsin diyorsanız üstelikte sürekli kazandıran bir sanatım olmalı diye düşünüyorsanız karagöz hacıvat sanatı öğreten bu yazılar tam sizi göre. Siz sadece karagöz hacıvat üstadı olmak istiyorum deyin yeter.

 

 

 

bilim bubble illuzyon ates jonglor kukla karagoz survivor meddah

 

illuzyon malzemeleri jonglor malzemeleri

ates malzemeleri

bilim malzemeleri

bubble malzemeleri survivor malzemeleri      
                 

 

SOSYAL MEDYA HESAPLARIMIZ
Face book İnstagram Twitter            


Gırtlak ses

Diyafram

Sırt üstü yat

Yumurta süt

İşaret parmağı balon alma

Süpürme

Seyircinin alıp verdiği balonu patlatma

ARı sesi yapıyoruz
Göstermelik alırken

Aman
A
Şağı gelirsem halin yaman

Hayvan figürleri
Eşek çifte atar

Okuman yazman yok mu

Kuyu kazmam yok

 

KİTAP İSMİ CANLI VE PERDELİ KARAGÖZ OYNATMANIN SIRLARI

ARKA KAPAK
Haydi sizde süratle karagöz hacıvat sanatçısı olun. Dikkat kitap sizi karagöz hacıvat sanatçısı yapar. Karagöz sanatını yüzeysel değil derinsel olarak öğretir. Sanatınız olacak geleceğinizi garanti altına alacaksınız. Perdeli perdesiz canlı karagöz oynatmak elinizde.
Toplum karşısında karagöz tiyatrosu oynatmak yemek yemekten bile kolaymış diyeceksiniz. Umutlarınızı rüyalarınızı gerçekleştirip karagöz hacıvat sanatçısı olmak istemiyor musunuz? Kıymetli karagöz sanatı tutkunları, kitap sayesinde canlı karagöz oyunlarına kolayca gayret göstermeden ulaşma imkânı bulacaksınız. Kitap bunu garanti ediyor. Karagöz sanatının rotası şu an elinize geçti.
Halen karagöz hacıvat oynatan hayaliler ve canlı karagöz sahneleyenlerin bile faydalanabileceği bir eserdir.
Sanatım yok diye içini çekme sende karagöz hacıvat sanatçısı ol.
Sizi sanatın bir başka boyutuna taşıyacak olan bu kitala beklediğiniz güzelliklere kavuşacaksınız.
ÖNSÖZ
Canlı karagöz oynatımı ile ilgili tüm bilgilere kavuştunuz. Karagöz hacıvat kitabınızda oynatım bilgilerinin yanısıra oyunlarda vardır. bu oyunları ister perde kurarak isterseniz canlı karagöz olarak oynatabilirsiniz. Daha önceki karagöz hacıvat sanatının teknikleri ve karagöz hacıvat sanatçısı olmak istermisiniz kitapları yayınladık. Bu yayınladığımız kitaplarda canlı karagöz hacıvat oyunlarına dair yazılar yoktu. Şimdi hem perdeli hemde canlı kargöz oynatmayı öğreneceksiniz.
BİYOGRAFİ
Hasbora güzelrüzgar uluslar arası sahne gösteri ve performans sanatları festivalleri düzenlemektedir.
Sahne sanatları aşığı olan yazarın jonglör, illüzyon, ateşbazlık, karagöz hacıvat sanatını öğreten kitapları yayınlanmıştır.
Sosyal yaşam ve kişisel gelişim kitapları arasında cesaretli olmanın yolları ve korkularımızdan nasıl kurtuluruz bazılarıdır.
Kitaplara olan sevgisinden dolayı kültür merkezlerinde kitap fuarları düzenlemektedir.
CANLI KARAGÖZ NEDİR
Canlı karagöz oyunu hayal perdesine göre seyircilere tiyatro sunma yanı ile dikkat çeker. Canlı karagöz seyirci ile iç içe olduğu için daha fazla ilgi görmektedir. Çoğunlukla iki sanatçı ile sahnelenen karagöz oyununa canlı karagöz denir.
YAZARIN DAHA ÖNCE YAYINLANAN KARAGÖZ HACIVAT KİTAPLARI
1- Karagöz hacıvat sanatının teknikleri (Kitaphane yayınevi)
2- Karagöz hacıvat sanatçısı olmak istermisiniz (Kitaphane yayınevi)
ÇOK MUTLUYUM

Sahne gösteri performans sanatlarını yakından tanıtmanın ve sevdirmenin yollarından biriside o konuda eserlerin olmasıdır. Daha önce illüzyon, ateş yutan adam, karagöz hacıvat öğreten kitaplar yazdım. Şimdi ise yepyenin bir karagöz hacıvat kitabımı yayınlamak ve sizlere ulaştırmak çok harika ve süper bir duygu olduğunu belirtmek istiyorum. Çok mutluyum.

Yayınevi yetkililerine sonsuz teşekkürler.

KARAGÖZ HACIVAT SANATININ MARİFETLERİ

1- Vücudumuzun daha enerjik çalışmasına katkı sağlar.

2- Zekâyı sürekli yeniler. Beynimizdeki yavaşlayan hücreleri canlandırır.

3- Öğreti yeteneğimizi geliştirir ve hızlı öğreniriz.

4- El beyin göz koordinasyonunu düzenler.

5- Düşünme ve karar verme algımızı hızlandırır.

6- İçimizdeki enerjileri birleştirir.

7- Başarıyı arttırır.

8- Gerginliği yok eder rahatlatır.

9- Hayatın güzelliklerine odaklanmamızı sağlar.

CANLI KARAGÖZ HACIVAT OYNATMA PROĞRAMI
Her şeyden önce gösteriye sakin bir şekilde başlamalısınız. Şimdi ayrıntılara geçelim.

İki kişiden birisi karagöz diğeri ise hacıvat rolünde olmalıdır. Oyundaki roller ezberlenip iyice prova edilmelidir. Canlı karagöz oynatmanın bir avantajı da perde kurmakla uğraşmamaktır. Sadece karagöz hacıvat kostümleriniz götürmeniz yeterlidir. Karagöz görevini üstlenecek sanatçı kalın sesle oynamalıdır. Hacıvat ise karagözün sesine göre ince olmalıdır.
KARAGÖZ HACIVAT OYNATMA TÜYOLARI VE SIRLARI

İster canlı ister perde olsun karagöz hacıvat gösterilerini güzel bir şekilde sunmanız için önce şunu belirtmeliyim. Karagöz haricinde hiçbir şeyle ilgilenmeyin. Sadece sahneye odaklanın. Normal hayatın akışını düşünürseniz ezberlediklerinizin tümünü unutursunuz. Bir oyunu çok iyi ezberlemiş olsanız bile gösteri haricindeki konularla ilgilenirseniz aklınız o konuya gider. Sahnede sadece karagöz oyununun inceliklerini ve özelliklerini düşünün. Sahne öncesi çok prova yapmanızında faydasını görürsünüz. Ezberlediklerinizin üstüne başka sözler katmayın. İleride çok profosyonel olduğunuzda kendiliğinden buluşlar yapabileceksiniz. Ama ilk sıralarda kalıpların dışına çıkmanız diğer bildiklerinizide unutmanıza neden olacaktır.

Not: Benzersiz yeni komiklikler bulmayı ihmal etmeyiniz. Yakınlarınıza son zamanlarda nelere güldünüz diye sorunuz. Ve bunlardan esinlenme yoluna gidiniz.

ÖN KONUŞMA KARAGÖZ HACIVAT SANATININ TARİHİ

Gösterilerinize başlarken kendinizi tanıtın ve ardından karagöz hacıvat ile ilgili özcümleler içeren sözler aktarın. Ben hiçbir sanatın olumsuz yönlerini seyirciye aktarmak istemiyorum. Karagöz sanatının olumsuz yönleri gerçekten var. Karagözün doğuşu bile olumsuzluklarla doludur. Bunlardan bahsetmeyiniz. Eğlence ve gülme boyutu ile ilgileniniz. Şunu unutmayınız. İnsanlar mutlu olmak güncel sorunlarından kurtulmak için sizi seyretmeye geliyorlar.

KOLAY KARAGÖZ HACIVAT OYUNU

Sahnenizin görebileceğiniz bir yerine oyununuzda kullanacağınız detayları yazınız. Kibrit kutusu büyüklüğünde kartonlara yazbilirsiniz. İsterseniz bu yazdığınız konuları yaş guruplarına ve gideceğiniz yerin özelliğine göre dizip bir kartona bantla yapıştırabilirsiniz. Böylece kartonların hepsini görmüş olursunuz. Diğer türlü ise her çalışma yaptığınızda örneğin bilmece sorduğunuzda o kartonu almalısınız ki altındaki kartonu görebilesiniz. Şu detayı önemseyiniz. Nasıl olsa kartonlara yazdım diyerek provasız gitmeyiniz. Kartonlarda yazacaklarınız sadece ana başlıklar olacaktır. Başlıklardan hatırlayarak o bölümü canlandıracaksınız. Örneğin kartona “açılış” yazdınız. Açılış önce ışığınız yakacaksınız. Tefinizi çalacaksınız. Daha sonra ise nareke düdüğünüzü öttürerek göstermelik tasvirinizi alacaksınız. Bu kolay aşamayı prova edip motora bağlamalısınız. Basit ayrıntılar olmasına rağmen unutkanlık olabilir. Açılış sonrasındaki kartonda “müzik” yazıyorsa hemen bilgisayarınızdaki müziği açıp daha önce belirlediğiniz tasviri oynatmaya başlayacaksınız. Müzikle açılış yaptıktan sonra karagözün hacıvat tarafından sahneye çağırılmasına sıra gelecektir. Diğer kağıdınızda “oyun ismi” yazıyorsa daha önce çalıştığınız bu oyunu oynatmalısınız. Oyun sonrasında “bilmece” yazdıysanız bilmecelere geçip meraklandırıcı bir şekilde bilmecelerinizi sormalısınız. Kendi güldüğünüz minik esprileri oyununuza katarsanız yenilik olacağı için gösterileriniz güzel geçer. Kitabınızda tüm aşamaları bulacaksınız.

Özellikle karagöz hacıvat tasvirlerinizi kolay yerlere koymalısınız. Sahnede kesinlikle karagöz hacıvatın yedek tasvirlerini bulundurunuz.

YENİ MODEL KARAGÖZ PERDE YAPIMI

Ahşaptan perdenizi istediğiniz boyda hazıelayınız. Ayna bölümüne raptiye ile perdeyi gerdiriniz. Pardenizi ahşaptan yapmak istemiyorsanız ayna bölümüne tahta çıtalar monte ediniz.bu ahşapın üzerine perdenizi gerdiriniz. Perdenizi mermerşah denilen kumaştan hazırlarsınız. Kenarlarına kalın kumaş veya deri kenarlık diktiriniz.

MÜZİKLİ KARAGÖZ HACIVAT OYUNU

Müzikli oyun oynatmak tüm seyircileri hoşuna gider bunu daha çekici hale nasıl getirirsiniz şimdi onun tüyolarını yazacağım. Müzikili gösteriye geçmeden önce sahneye gelmek isteyenler kimler diye sorunuz. Bir çok seyirci sahneye gelmek isteyeceği için işiniz kolay olacaktır. Seyirciler sahneye geldikten sonra müziğinizi açıp hangi tasviri oynatacaksanız ahenkli bir şekilde oynatmaya devam ediniz. Sahneye gelen seyircilerde mutlu bir şekilde oynamış ve eğlenmiş olurlar. Müzik parçaları üç ile beş dakika arasında değişmektedir. Günün modası olan yerli veya yabancı müzik oynatma kararı sizin elinizde; istediğinizi seçersiniz. Müzik sonrası hemen bir kısa oyun çalışınız.

Nareke ile sesler

PROVANIN İNANDIRICILIĞI

Provalarınızın başarılı olması için kolayca yapabileceğiniz bir formül yazacağım. Sahnede mikrofonla konuşacağınız için mikrofonlu konuşmaya alışmalısınız. Provalarınızı mikrofonla yaptığınızda hem kolay ezberlersiniz hemde rolünüze odaklanırsınız. Mimikleriniz, konuşma anındaki esleriniz ve duraklarınızı beyniniz yöneteceği için provada mikrofon kullanmalısınız. Mikrofonsuz yapılan provaları beyniniz fazla önemsemez. Bu yüzden mikrofonunuz o an olmasa bile mikrofona benzer bir alet kullanın. Yaka mikrofonu kullanacaksanız yine onu temsilen bir nesne bulundurun. Bu anlattığımız deneyimlerin gerçek olduğunu tespit ederseniz size daha çok faydalı olacaktır. Ezberlemek istediğiniz bir metni iyice okuyunuz. Mikrofonsuz olarak prova ediniz. Daha sonra ise mikrofonlu olarak tekrarlayınız aradaki farkı göreceksiniz. Mikrofon elinizde olduğu için seyircileride hissedersiniz. Provalarınızı ayna karşısında yaptığınızda daha etkili olur. İmkanlarınız varsa gerçek birkaç yakınınızı seyirci olarak alın. Son provalarınızıda böyle yaparsanız sahnede hiç sorun yaşamazsınız.

IŞIK

Sahneyi kurdunuz. Işık sisteminizi kontrol ediniz. Lambaları yakıp tasvirinizi yerleştirip öntarafa yani seyircilerin göreceği yere sahne önüne geçiniz tasvirler iyi parlakmı; ışık netmi görünüyor diye bakınız. Işık önemli bir ekipman olduğu için hangi model ampül kullanıyorsanız kullanın yedek lambalardan yanınıza alın. Karagöz sahneleri için helojen olarak bilinen lambalar en uygunlarıdır. Ben karagöz hacıvat sanatçısı hasbora olarak helojen lamba kullanıyorum. Yedek ampullerini deneyerek ve kırılmayacak şekilde paketleyerek yanıma alıyorum. Sizlerde helojen lamba kulanırsanız yedek ampüllerini sığacakları boyda hortumlara koyabilirsiniz. Bu ampüller kalem şeklindedirler. Sizler en küçük olan modeli kullanacaksınız. Helojen lambalar gemilerde ve dış mekanlarda kullanılır. ampüllerinin önünde cam olduğu için suya ve dış etkenlere karşı korumalıdır. Sahnenize montaj edebilmeniz için alt tarafında vida yerleri vardır. Yön ayarı yapabilmeniz için aşağıya ve yukarıya doğru döndürülebilecek şekilde imal edimiştir. Lambanızı sahneye marangozların kullandığı vidalı işkence olarak bilinen aletlede takabilirsiniz.

PERDELİ KARAGÖZ OYNATIRKEN SES SİSTEMİ KONROLÜ

Şimdi ses sistemini kontrol edeceksiniz. Karagöz ilk oynatılmaya başladığında beş kişi oynatıyordu. Bir tanesi müzisyen olurdu. Karagözü oynatan üstadında müzik bilgisi olurdu. Biz bu bilinen eski bilgilerle vakit kaybetmeyeceğiz. Kendi sunumumuza bakacağız. Kitabınız tamamen karagöz oynatmaya dayalıdır. Sizler için karagöz aşamalarını tekrar tekrar yapmaktayız. Bunun nedeni sizlerin eksiksiz olarak karagöz oynatması içindir.

MÜZİK

Müzik çalabilmeniz için bilgisayarınız ve ses düzenleriniz olmalıdır. Şimdi hareketli bir müzik açın. Müziğe uygun bir tasviri alıp ahenkli bir şekilde oynatın. İki sopalı bayan tasvirler müzikli oyunlar için en ideal olanıdır. Tek sopalı tasvirleride oynatabilirsiniz. Karagöz oyunları müzikle başlar müzikle biter.

GENEL KONTROLLER

Karagöz oynatacağınız ekipmanları tek tek kontrol ediniz. Kaybolma riskine karşı yedeklerini alınız. Narekeniz ve tefiniz kesinlikle olmalıdır. İlk başlangıçta kullanacağınız göstermelik tasvirinizin birkaç modelini bulundurunuz. Aynı yere gösteriye gittiğinizde değişik göstermelikler kullanınız.

Ellerinizde tasvirler olacağı için kablosuz mikrofon kullanınız. Eğer kablosuz mikrofonunuz yoksa kablolu mikrofonu boynunuza asmak için kalın telden aparat yapınız. Aparatı hazırlamanız için önce başınızdan boynunuza geçecek şekilde yuvarlak yapınız. Telin kalan kısmını ise mikrofonun geçeceği şekilde yuvarlak yapınız. Telin uçları göğsünüzü acıtmaması için bükünüz.

SAHNE KURMAK İÇİN ÖNERİLER

Sahneyi kurmak için yanınıza almanız gereken aletleri unutmayınız. Sahnenizi kurarken ne gerekiyorsa yanınıza alınız. Bunun en kolay yolu ise gösteriye gitmeden önce sahnenizi kurup oyununuzu defalarca oynatınız. Sahnenizi toplayıp paketleyiniz. Hiçbir ekipman unutmamalısınız. Sahneyi kurup oynattıktan sonra toplarsanız hiçbir sorun yaşamazsınız. Tornavida pense tel gibi lazım olacak aletlerinizi sahne malzemelerinizin yanından ayırmayınız.

Sanayide kullanılan büyük mandallarla tutturulan sahneler hazırlayabilirsiniz.

TEKNİK KONULAR

Gösteri malzemelerinizin elektronik olanlarının pillerini şarz ediniz. Yedek pil almayı profosyonel sahne kuranların bile ihmal ettiğine rastlamışımdır. Bu gösteri alanları bazen şehir merkezinden uzakta olabiliyor. Pil ve diğer basit ama önemli ekipman malzemelerini satın alma imkanı olmuyor. Festivaller panayırlar ve kır gezileri bunlara birer örnektir.

EKİPMANLARIN GENEL YAPISI

Tasvirlerinizin sopalarını vidalı kullanırsanız hiç sorun yaşamazsınız. Diğer yöntemle takılan tasvirler zamanla genişlediği için düşebiliyorlar.

Sahnenize tasvir evler yerleştirebilirsiniz. Sadece bir tane karagözün evi ilede oyun sunabilirsiniz. Tasvir evlerinizi perdenize birkaç şekilde yerleştirebilirsiniz. En kolay ve zahmetsiz yolu mıknatısla tutturmanızdır. Perdenizin ön tarafına mıknatısı getirip tasvirin arkasınada metal pul koyarak tututrabilirsiniz. Karagöz hacıvat oyunları hayali ve masalsal olduğu için tasvirlerinizi perdenizin alt kısmına veya üst kısmına yapıştırabilirsiniz. Tasvir evlerinizi çift taraflı bantlarlada yapıştırabilirsiniz. İlk sıralarda zayıflıklar yaşamanızın nedeni deneyim azlığıdır. Sürekli tekrar ettiğinizde kendinizde buluşlar yapıp ileleyeceksiniz.

Karagöz hacıvat oynatılan perde modelleri arasında sahne kullanmadan sadece perde gerilerek oynatılanlarıda vardır. Günümüzde bu modeller azaldı. Nedeni ise o dönemlerde yardımcılar vardı hepsinin görevi vardı. Görevliler arasında perdeleri taşıyan ve kuranda olurdu.

SON HAZIRLIK

KARAGÖZ IŞIĞI İÇİN PRATİK HELOZON LAMBA YAPIMI

Helozon lambanın kalem şeklindeki ampülünün iki yanına elektrik tesisatında kullanılan sert kablonun uçlarını eğerek takınız. Kablonun diğer uçlarına ise elektirik fişi bağlayınız. Elektiriğe taktığınızda lambanız yanacaktır. Karagöz oynatırken işinize yarayacaktır. Diğer kasalı helojen lambalara göre taşıma kolaylığı olacağı için tercih edebilirsiniz. Veya yanınıza bu kendi hazırladığınızı ışık setini yedek olarak alabilirsiniz. Yapımı için helojen lamba ampülü elektirik fişi ve istediğiniz uzunlukta kabloya ihtiyacınız olacaktır. Yarım metre kablo size yeterlidir. Bu hazırladığınız donanımı uzatma olarak bilinen elektirik fişine takabilirsiniz. Elektirik çarpmalarına karşı yanmayan kablo kullanabilirsiniz.

GELMEYEN SEYİRCİLER OYUNU

-HACIVAT Biz oyuna başlayacağız sizleri eğlendireceğiz çok güleceksiniz neşe dolu anlar yaşayacaksınız biz buraya sizler için geldik. Size bir haberim daha var. Onu söyledikten sonra oyunumuza hemen geçeceğiz.

-KARAGÖZ Neymiş vereceğin haber bende merak ettim.

-HACIVAT Bizi seyretmeye gelecek olanlar vardıya gelemediler onu seyircilerimize söyleyeceğim.

-KARAGÖZ Bazı hatalar yaptıkları için uyarı cezası olarak buraya gelemediler. Neden gelemediklerini aileleri bize bildirdi. Hemen oyuna geçelim seyircileri daha fazla bekletmeyelim. Hem gelmeyenlerden bize ne ben bazılarının neden gelmediğini tahmin edebiliyorum.

-HACIVAT Seyircilerimize soralım gelmeyenlerin hatalarını merak ediyorlarmı?

-KARAGÖZ Şimdi oldu merak edip etmediklerini soralım.

-HACIVAT Bizleri seyretmeye gelecek olan seyircilerin neden gelmediklerini merak edenler var mı var mı?

-KARAGÖZ Seyircilerimizin içinde gerçekten gelmeyenlerin hatalarını merak eden varmış o zaman hızlıca sayıp hemen oyuna geçebiliriz.

-HACIVAT Önce en küçük seyircimizden başlayalım daha doğrusu nasıl bir hata yapmış onu öğrenelim. Küçük derken üç yaşında bir çocuktan bahsediyorum.

-KARAGÖZ Bence bu üç yaşında olan seyircinin suçu çok büyük değildi.

-HACIVAT Büyük olmazmı araçların, otomobillerin, otobüslerin olduğu bir caddede annesinin elini bırakmış.

-KARAGÖZ Eee!, ne var bunda

-HACIVAT Ne var olurmu seyircilerimiz bile şaşkınlıklarından elleri ile ağızlarını kapattılar aaa! öyle şey olurmu dediler duymadınmı?

-KARAGÖZ Duydum ne var bunda üstelikte bir daha yapmaması gerektiğini üç yaşında olmasına rağmen anlamış aynı hatayı yapmayacağına söz vermiş.

-HACIVAT Evet bu doğru bende büyükleriyle konuştum kaybolmamak için artık büyükleri ile bir yere gittimi uzaklaşmıyormuş.

-KARAGÖZ Onuda biliyorum bir dahaki şölene gelecek bizleri seyredecek.

-HACIVAT Sizlerde üç yaşında olmasına rağmen annesinin elini bırakıp hata yapan çocuğu affediyormusunuz?

-KARAGÖZ Seyircilede affetti bizde affettik her şey düzeldi.

-HACIVAT Bizi seyretmeme uyarısı alan diğer dört çocuğunda hatalarını acele olarak sayalım ve oyunumuza geçelim.

-KARAGÖZ Evet iyi olur bende oynamak için sabırsızlandım.

-HACIVAT Bir tanesi asitli içecekleri fazla içtiği için buraya gelemedi.

-KARAGÖZ Kaldı üç tane onlarıda say gitsin.

-HACIVAT Şimdi söyleyeceğim seyircimizin suçu gerçekten büyük, çünkü sosyo ekonomik bir suç.

-KARAGÖZ Şimdi hemen akademik konuşarak bizi yorma seyircinin bu şölene girmeme cezası alma nedenini hemen açıkla.

-HACIVAT Alış veriş merkezlerine gittiği zaman annesine babasına paramız varmı diye sormadan pahalı ürünler almaya kalkışmış. Pahalı yiyecekler ve oyuncaklar almak için ısrar etmiş huzursuzluk çıkarmış.

-KARAGÖZ Senin anlattıkların doğruysa bu seyirci uyarı cezasını hakketmiş durumda.

-HACIVAT Bu hatayı bende yapmıştım benide affetmişlerdi. sonra ikinci kez yapınca sert uyarı aldım bir daha yapmadım.

-KARAGÖZ Ceza alan seyirci sayısı ikiye düştü onlarıda sayda biraz eğlenelim. yoksa beni kızdırmayamı çalışıyorsun

-HACIVAT Hemen hızlanayım karagöz kızdımı benim için hiçte iyi olmayacak. Zaten bu ceza alan seyircimizin yaptığı hata odasını toplamamak anlaşılır ifadeyle dağınıklık. Bu hatayı büyüklerde ara sıra yapıyorlar.

-KARAGÖZ Sen nereden biliyorsun büyüklerin yaptığını.

-HACIVAT Sosyal bir insanım, derneklere vakıflara gidiyorum toplumla iç içeyim o yüzden biliyorum.

-KARAGÖZ Yanlış anladım bana söylüyorsun sandım. Hanım bazen bir kaç günlüğüne annesine gidince evi dağıtmak zorunda kalıyorum.
-HACIVAT Neden peki.

-KARAGÖZ Karnım acıkınca yemek hazırlamam gerekiyor hazırlarkende etrafı dağıtıyorum.

-KARAGÖZ Büyükleri ona nediyormuş ki!.

-KARAGÖZ Ne var bunda bir harf hata yapmış "D" yerine "T" koyup çalışmış.

-HACIVAT Sende hep dersine çalışacağına tersine çalışıp eğitimini tamamlayamadın. Hep zor durumda kaldın.

-KARAGÖZ Konu değiştirsek olur mu bu tersine çalışan seyircinin de hatası anlaşıldı şimdi oyun zamanı.

Not: Siz oyundan esinlenerek istediğiniz kurguyu ekleyebilirsiniz. Seyirci yapılarına göre kavramlar geliştirebilirsiniz. Oyunu uzun veya kısa tutabilirsiniz. Bu giriş oyunundan sonra asıl oyununuza geçebilirsiniz.

KARAGÖZ SAHNESİ

Karagöz hacıvat gösterilerinde başlıca sorunlardan birisi perde taşıyıp kurmaktır. Kurulma anında zaman alan perdeler bir çok mekanda olumsuzluklar oluşturmaktadır. Ağır ve çok yer tutan perdelerde temel sıkıntılardan birisidir. Gösteriye gidilecek yer uzaksa nakliye sorunları gündeme gelmektedir. En iyisi kolay taşınabilir küçülen sahne modelleridir. Büyük boy valize sığacak şekilde portatif sahne yapabilirsiniz. Bunun için boru kullanmanız yeterlidir. Yapacağınız sahneyi kamp çadırları gibi düşünün. Kamp çadırları katlandığında çok az yer tutmaktadır. Bu yöntemden faydalanınız. Boruların üzerine en hafif malzemeden raf yaparsınız. Rafı boruların üzerine geçirerek istediğiniz boyda duırması için alt taraflarına vida takabilirsiniz. İskeleti çıkardıktan sonra üzerine aynı çadır gibi perdeyi takarsınız. Ayna dediğimiz beyaz kumaşın geleceği yere isterseniz çıta kullanıp kumaşı gerebilir isterseniz sadece iplerle çıtasız olarak kumaşı takarsınız. Bu tür sahnelerde konfeksiyonlarda kullanılan cırtlardanda faydalanabilirsiniz.

BİLMECE SORMANIN SIRLARI

Bilmecelerinizi küçük kağıtlara yazıp hazırlayınız. İleride ezberlediğinizde sorun yaşamayacaksınız. İlk başlarda çok faydalı ve garantili bir sistemdir. Karagöz hacıvat oyunlarında bilmece sormanız seyircilerle kontakta kalmanızı sağlar. Şimdi size bir sanat tüyosu aktaracağım. Seyirciler kendilerinin işin içinde olduğu sahne gösteri ve performans sanatlarını çok severler. Tiyatrolar bunu yapamadığı için yok olma dönemine girmiştir. Sizde seyirci olsanız tiyatrodan sıkılırsınız. Başkaları oynayacak gülecek ve gidecekler. Karagöz hacıvat oyunlarınızda elinizden geldiği kadar seyircilerle iletişimde kalmaya çalışın. Kendi yazacağınız oyunların sanaryolarını seyirci ve sanatçı üzerine kurun.

OYUNA BAŞLAMADAN ÖNCE

Oyuna başlamadan önce tasvirler görebileceğiniz yerlerde hazır olmalıdır. Bu nedenden dolayı tasvirlerinizin sıralarını ve bulundukları yerleri ezberleyiniz. Oynatacağınız oyundaki tasvirleri kolay alabileceğiniz şekilde dizmelisiniz. Karagöz hacıvat oyunlarında en fazla yapılan hatalarda birisi tasvirler bulunmadığı için karışıklıklar olmasıdır. Diğer ekipmanlarıda aynı özenle diziniz.

GÖSTERMELİK NAREKE VE AÇILIŞ

Göstermelik en başlarda sadece bir kere işe yarayacağı için ışığınızın yanında hazır bulundurun. Işığı açarken hemen onuda alırsınız. Önce tefinizi ve başka bir çalgı kullanıyorsanız onu çalın. Şimdi göstermeliği almaya sıra geldi. Narekeyi çalarak göstermeliğinizi alın. Göstermeliğiniz perdenin üzerinde durmasa bile şöyle yapmalısınız. Işığı yaktıktan sonra göstermeliği perdeye doğru yanaştırın. Narekeyi çalarak perdenin ortasında hareket ettirin. Seyirciler nareke sesinden oyunun başlayacağını anlarlar. Daha neşeli hakle getirmek için. Başlıyor başlıyor. Sizler için düzenlene karagöz hacıvat gösterileri başlıyor diyebilirsiniz. Açılışı yapmış oldunuz.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNU:

(Karagöz hacıvat oyunlarımızı oynatmaya başlayalım.)

Yazan: Karagöz hacıvat sanatçısı hasbora güzelrüzgar

Sahne önü konuşması:

Efendim merhabalar nasılsınız? Mutlu musunuz?

Ben hasbora şimdi birazdan daha fazla mutlu olacaksınız. eğleneceksiniz güleceksiniz.
Neşelimi neşeli güzel ve komik gösteriler seyredeceksiniz.
dertlerinizi ve sorunlarınızı unutacaksınız. Başlıyor, başlıyor
sizler için düzenlenen karagöz hacıvat gösterileri başlıyor…

Başlıyor, başlıyor… eğlenceli ve komik gösteriler başlıyor.
Efendim, bakalım karagöz hacıvat ve arkadaşları hazırlanmışlar mı?
Karagöz haricindekilerin hepsi hazırlar heyecanla bizleri bekliyorlar. Karagöz mü? Hala uyuyormuş efendim. Ama bir çözüm var.
Hacıvat onu uyandırmasını bilir. Karagözü uyandırmak için, hacıvatı görevlendirelim mi?
O halde anlaştık… Efendim ne dedik eğlence var, neşe var, heyecan var komiklik var.

Özcümle her şey var.
Ancak! önemli olan bir şey daha var.
Hem de her şeyden önemli çok, çok önemli; üstelikte dünyadan bile önemli bir şey var.
Bu önemli olan şeyi öğrenmek isteyenler var mı, var mı?
önemli olan şeyi şimdi hemen söylüyorum.
Dünyadan da önemli sizler varsınız.
Sizler buradasınız.
Sizler önemlisiniz.
Hepiniz alkışlarla hoş geldiniz.
Şimdi oyunlarımıza geçiyoruz. İyi seyirler ve iyi eğlenceler.
(“Işık yanıyor, tef çalınıyor, nareke çalınarak göstermelik alınıyor.”)
Hacıvat: Nasılsınız saygı değer seyircilerimiz iyi misiniz? Benim ismim hacıvat.
Bana yapmam gereken bir görev verdiniz.
Bu görev karagözü uyandırma görevi; görevler içi boş laflarla doldurulamaz; ağı sorumluluklardır.
Çok çalışmak gerekir. Çaba ve gayret ister.
Sorumluluk, aynı zamanda başarı demektir.
sorumluluk almadan başarı elde edemeyiz.
Tüm mesleklerin ve sanatların sorumlulukları vardır.
Sizce dünyamızda hangi meslekler vardır.
Doktor, polis, öğretmen, müdür, mimar, mühendis, savcı, hâkim, avukat, profesör, yazar, işadamı, devlet adamları, organizatörler, sanatçılar vardır.
Karagözün ise hiçbir sanatı ve mesleği yoktur. Çünkü okula gitmemiş eğitim almamıştır. Çok şansız durumdadır.
Peki, ben neden bunları söyledim.
Karagöz çok uyuduğu içinde hep zor durumda kalmaktadır.
Başarılı insanların tek özellikleri az uyuyup çok çalışmalarıdır.
Yinede karagözün tüm dünyaya bir tanede olsa faydası vardır.
Neymiş bakalım; tembel karagözün faydası
Karagözü açlık ve sefalet içinde görenler, okula gidiyorlar eğitimlerini alıyorlar çok çalışıyorlar sonunda başarılı oluyorlar.
Eğer bizde karagöz gibi çok çalışmazsak başkalarına muhtaç oluruz kariyerimiz ve karizmamız sarsılır diyorlar.
İşte karagözün insanlığa tek faydası budur.
Bu arada sohbete dalıp asıl görevlerimizi ve yapacağımız işleri de unutmamalıyız.
Karagözü uyandırma görevini bana verdiniz bu doğru kabul ediyorum, ettim de ama başaramazsam bana yardım eder misiniz?
Karagözü uyandırmak için herkes bana yardım edecek mi?
Şimdi sizlerden de aldığım güçle görevime başlayabilirim.
Yar bana bir eğlence aman, aman
Ah bana bir eğlence verin bize bir eğlence karagöz uyanmayı bırakın daha da derin uykulara daldı herhalde.
Bizim sözlerimiz ona ninni gibi geldi galiba
şimdi görevden vazgeçmeden yeni bir teknik denemeliyiz.
Hani yakınlarımıza moral vermek için tempo tutarız ya, şimdi hep birlikte karagöze tempo tutarsak kesinlikle uyanır ve buraya gelir. Arkadaşlar.
şimdi hazır mıyız hep beraber tempo…

SEYİRCİLER VE HACIVAT: Karagöz. Karagöz… Karagöz. Karagöz.

KARAGÖZ: Evin önüne bando takımı geldi herhalde.

SEYİRCİLER VE HACIVAT: Karagöz.. Karagöz… Karagöz. Karagöz.

KARAGÖZ: Tamda uyku saatimi buldu bu tören alayı.

SEYİRCİLER VE HACIVAT: Karagöz Karagöz… Karagöz. Karagöz.

KARAGÖZ: Bu bandocular benim adımı söylüyorlar sanki veya bana öyle geldi. Diyecektim ama bu koroda hacıvatın da sesi var. Hacıvat beni uyandırmak için mehter takımını getirmiş olmalı.

HACIVAT: Karagöz tüm seyirciler seni bekliyorlar gelir misin?

KARAGÖZ: Ne var ne oluyor ne bağırıyorsunuz uyuma hakkımı elimden almayın lütfen.

HACIVAT: Karagöz hala uyanamadın mı gelmiyor musun bizimle sohbet etmeye.

KARAGÖZ: geliyorum ama seni pataklamak için anladın mı hem de şimşek hızıyla. Al sana hain hacıvat. Şimdi ben sana gösteririm hacı cav, cav bu alçaklığı cezası sana az bile gaddar hacıvat.

KARAGÖZ: Beni bir türlü uyutmadın al işte ahh! omuzlarım… Başım ve tüm bedenim. Vay! uy! her yerim ağrıyor. Sivaslı tellak ve keseci ramazan bile beni böyle sarsamadı.
Tellak ramazandan daha sertmiş bu hacıvat bir daha bulaşmayacağıma söz veriyorum. Ah ah!

HACIVAT: Karagözüm canım kardeşim. Bahar gelir gelmez neşesini çıkarmaya başladın. Beni davet etmiyorsun aşk olsun.

KARAGÖZ: Ne baharı ne neşesi hacıvat.

HACIVAT: Uzanmışsın rahat, rahat piknik yapıyorsun sandım.

KARAGÖZ: Ben iki gün hiç uyanmadan uyursam bu yorgunluğum ancak geçer.

HACIVAT: Sana imrendim öyle rahat görünüyorsun ki peşin satan patronlar gibisin.

KARAGÖZ: Tam tersine on iki yere borcu olanlar gibi zordayım ve mutsuzum.

HACIVAT: Karagözüm o halde seni yerden kaldırabilirim. yardıma ihtiyacın olduğunu anladım.

KARAGÖZ: hacıvat bana neler oldu tam fark edemedim. bandocular beni davul sanıp çalsaydı bu kadar etkilenmezdim.

KARAGÖZ HACIVAT OYUNU

YAZAN: HASBORA GÜZELRÜZGAR

OYUNUN İSMİ: EĞİTİMİN ÖNEMİ

HACIVAT - Karagözüm ben sana darıldım kırıldım.

KARAGÖZ - Bende sana dört elle sarıldım.

HACIVAT – Karagözüm sen ayrımcılık yapmışsın insanları ayırmışsın.

KARAGÖZ - Neler söylüyorsun sen hacıvat.

HACIVAT - Karagözüm üstelikte tüm insanları birbirine düşürmüşsün.

KARAGÖZ – Hacı cav cav sana çok kızdığım zamanlar. Hacıvat yerine hacı cav, cav dediğimi çok iyi biliyorsun.

HACIVAT – Hemen kızma, kızma yaptıklarını anlat.

KARAGÖZ - Hacıvat ben o kadar cahilmiyim insanları karıştıracak kadar.

HACIVAT – Duyduğuma göre yaptığın ayrımların sayısı o kadar çokmuş ki!

KARAGÖZ – Haa! Şimdi anladım ne demek istediğini; evet bir iki tane ayrımcılık yaptım sadece o kadar.

HACIVAT - Peki seyircilerde duysun şu birkaç tanesini hangi ayrımları yaptın.

KARAGÖZ - Ben yaptığım ayrımların hepsini biliyorum.

HACIVAT – Seyircilerimizde bilsin ister misin?

KARAGÖZ – Bilseler ne olacak. Ben sadece şu kadarcığını yaptım. Türk kürt, alevi sünni, sağcı solcu, dinci laik, ilerici gerici, doğulu batılı, şucu bucu, tarikatçı cemaatçi, vakıfçı dernekçi, filan guruptan filan topluluktan diye ayırdım. Neden bu olayı büyütüyorsun çok mu ayrım yapmışız sanki!

HACIVAT - Saymadığın ayrım kalmadı ki karagöz; tüm ülke coğrafyasını bölüp parçalamışsın.

KARAGÖZ - Hacıvat olayı çok büyütme kadınları erkeklerimi ayırdım sanki eğitimli cahil diyerekten insanlarımı ayırdım da adımı ayrımcıya çıkarıyorsun.

HACIVAT - İnanmıyorsan seyircilerimize soralım; az mı çok mu ayrım yapmışsın o zaman belli olur. Her şey ortaya çıkar.

KARAGÖZ - Hemen soralım…

HACIVAT - Arkadaşlar karagözün yaptığı ayrımları kendi ağzından duydunuz. Türk kürt, alevi sünni, sağcı solcu, dinci laik, ilerici gerici, doğulu batılı, şucu bucu, tarikatçı cemaatçi, vakıfçı dernekçi, filan topluluktan filan guruptan diye hemen hemen tüm ayrımları yapmış.

KARAGÖZ – Çok uzattın bu konuyu hacıvat.

HACIVAT – Seyircilerimizden bazıları çok şaşırdığı için aaa! Diyerek elleriyle ağzını kapattı.

KARAGÖZ – Bende senin ağzını kapatırsam güzel olacak.

HACIVAT - Karagözüm, seyircilerimizin ve benim bir şey dikkatimi çekti. Tam elli tane gurubu ayırmışsın. Birkaç tane ya kalmış ya kalmamış. Bunu açıklayabilir misin?

KARAGÖZ - Ben büyük insanım hacıvat; küsuratlarla küçük hesaplarla uğraşmam. Düz hesap elli tanesini ayırdım yetti. Diğer bir iki taneyle de başkaları uğraşsın dedim. Hem ben insanların eğitimleriyle hiç mi hiç uğraşmam. Hayatım boyunca eğitim almaya çalıştım, bir türlü olmadı.

HACIVAT - Konuya bir reset atıp yenileyelim. Ayrımcılık bize yakışmaz. Düşmanlarımız zaten bize kumpaslar, pusular, hileler, desiseler, tuzaklar hazırlamaktalar. Bizi çökertmek için fırsat kolluyorlar. Onlara bu fırsatı tanımamak için bölünmemeliyiz. Birlik olmalıyız. Bırakalım tüm bu olumsuzlukları bunların hepsi eğitimsizlikten kaynaklanıyor. Sen olanakların olsa hangi eğitimi almak isterdin onu söyle. Şimdi herkes eğitim almanın peşinde. Tüm dünyada eğitim modası var.

KARAGÖZ - Birkaç kaç tane eğitim almak istiyorum.

HACIVAT - Peki almak istediğin şu birkaç tane eğitimi söylermisin. Bende merak ettim.

KARAGÖZ - Ne olacak ki söylesem; bana ne faydası olacak. Alacağım eğitimler içimde kalsın. Şu ana kadar olmadı zaten.

HACIVAT - Peki alacağın eğitimleri verecek olan öğretmenler ve üstatlar seyircilerimizin içersinde olabilirler. Sana eğitim verirler.

KARAGÖZ – Ben fırsatçı değilim ama bu söylediğin işime geldi. Şimdi söyleyebilirim almak istediğim eğitimleri; fazla yok zaten; onlarıda öğrenirim olur biter.

HACIVAT - Almak istediğin eğitimler hangileri.

KARAGÖZ - Nlp, eft, reiki, meditasyon, emdr, akupresür, ayurveda, aile içi iletişim, empati, yoga, zen, hızlı okuma, diksiyon, tiyatro, sahne sunuculuk, şan ve gitar dersleri almak istiyorum.

HACIVAT – Nee! Gerçekten fazla değilmiş almak istediğin eğitimler.

KARAGÖZ – Bir sayfa bile tutmaz benim alacağım eğitimler. Bana çok mu gördün yoksa?

HACIVAT – Yok, yok çok görmedim; hemen başla hayatta hiçbir şey için geç sayılmaz.

KARAGÖZ – Tabii geç sayılaz. Bunları halledincede ingilizce almanca fransızca ispanyolca italyanca rusca birde son sıralarda moda olan çince öğrenmek istiyorum. Resim, karikatür, grafik, web tasarım, bilgisayar proğramcılığı, asp, php zaman kalırsada çocukluğumdan beri içimde kaldı fotoğrafçılık kursuna giderim. Ayrıca yazarlık eğitimide alsam fena olmaz. Yepyeni ve süper karagöz hacıvat oyunları yazarım.

HACIVAT – Senin almak istediğin eğitimleri anladık. Karagözüm ben sadece bir tane eğitim almak istiyorum. Bana yardımcı olur musun?

KARAGÖZ – Yapabileceğim bir şeyse olur.

HACIVAT – Bende sadece jonglör sanatçısı olmak istiyorum.

KARAGÖZ – O, kolay.

HACIVAT - Sen bir süre cambazhanede çalışmıştın beni jonglör yapsana…

KARAGÖZ – Olur, olur, yaparım tabii. Bu jonglör dediğin akrobatlık değil mi? O zaman sorun yok.

HACIVAT – Evet, evet, akrobat olmak istiyorum. Bu işte çok para olduğunu duydum da o yüzden akrobat ve jonglör olmak istiyorum.

KARAGÖZ - Bunda zor bir şey yok ki hacıvat, ben sana öğretirim. Senden para bile almam. Akrobat olur çıkarsın.

HACIVAT - Bende şey zannetmiştim.

KARAGÖZ - Ney zannetmiştin.

HACIVAT – Zor bir iş, hatta akrobat olmak imkansız diye düşünüyordum.

KARAGÖZ – Yok yok öyle düşünme.

HACIVAT - Daha önce çalıştığın panayırlardaki jonglör üstatları ile beni görüştüreceksin ben onlardan öğreneceğim sandım. Sen bu işi hemen hallettin.

KARAGÖZ - İstersen şimdi burada hemen seni jonglör yapabilirim.

HACIVAT – Güzel; şu anda öğrenmeye hazırım. Hemen başlayalım.

KARAGÖZ - Bak hacıvat önce şunu ezberle dünyanın en kolay öğrenilen sanatı jonglördür. Özetle en kolay sahne sanatlarından birisi akrobatlıktır.

HACIVAT - Çok şaşırdım nasıl yani! Karagözüm bende sanmıştım ki jonglör olmak için en az beş sene eğitim almak gerekiyor. Üstelikte akrobasi ve jonglör sanatını öğrensen bile pratiklere ve provalara sürekli devam edilmezse sorun olur demişlerdi.

KARAGÖZ - Beni kızdırma; sen jonglör ve akrobat olacak mısın olmayacak mısın onu söyle.

HACIVAT – Danıştığım insanlar gözümü korkutmuştu da o yüzden tedirgin oldum.

KARAGÖZ – Korkmana gerek yok. Seni hemen akrobat yapayım mı?

HACIVAT – Tamam, tamam hemen beni akrobat yap. Bende çok para kazanayım. Akrobatlığı öğret bana.

KARAGÖZ - Hemen başlayalım o zaman. Jonglör sanatı atma, tutma, çevirme, döndürme ve zıplatma sanatıdır.

HACIVAT - Bu kadar kolaymış bu akrobasi hayretler içinde kaldım.

KARAGÖZ – Dur, dur, daha bitmedi şimdi seyircilerle iletişim dersi var onu da öğreteceğim. Nasıl olsa seyircilerimizde var. Beni iyi gözlemle bunu da öğrendin mi kesinlikle başaracaksın ve jonglör olacaksın.

HACIVAT – Pratik eğitim demek istiyorsun değil mi.

KARAGÖZ – Evet, şimdi ben seyircilerin karşısına akrobat olarak nasıl çıkılır onu göstereceğim. Merhaba saygıdeğer seyircilerimiz ben baş akrobat karagöz herkes iki elini havaya kaldırsın. Evet, tüm seyirciler ellerini havaya kaldırdı mı şimdi bana bir bitmeyen alkış gönderir misiniz? Şimdi gösterilerime geçiyorum; diyeceksin. Seyircileri alkış yapmaya hazırlayacaksın. Bir komedyen nasıl önce seyircileri gülmeye hazırlıyorsa sende aynı özeni göstereceksin.

HACIVAT – Karagöz sen gerçek akrobatmışsın.

KARAGÖZ – Eee! Boşuna mı hayalhanelerde cambazhanelerde panayırlarda çalıştık sanıyorsun. Her şeyi öğrendim. Sesim kısılırdı çadırların önünde; başlıyor, başlıyor; akrobat gösterileri başlıyor demekten. Şöhretim bile ‘baş çığırtkan karagöz’ olmuştu.

HACIVAT - Her dediğine inandım karagöz.

KARAGÖZ – Hatta benim yetiştirdiğim çığırtkanlar ustalaşıp onlarda yanlarına çırak alınca bana ne diyorlardı biliyor musun?

HACIVAT – Söylersen bilirim.

KARAGÖZ – “Üstatların üstadı ünlü çığırtkan karagöz” diyorlardı.

HACIVAT – Hocaların hocası demek istiyorsun anladım.

KARAGÖZ – Birde şu var; eğer benim okumam yazmam olsaydı; gişede bilet satan büyük şef bile olacaktım.

HACIVAT - ALLAH senden razı olsun karagöz senin sayende en güzide en süper bir sanatı öğrendim. Jonglör oldum.

KARAGÖZ – Hey! dur bakalım, seni sınav yapacağım. Hem de demokrat bir sınav, o zaman öğrenip öğrenmediğin ortaya çıkacak. O zaman akrobat olacaksın.

HACIVAT - Sorabilirsin biraz çabuk olabilir misin? “Hacıvat içinden mırıldanır” zaman kaybetmeden gidip jonglör malzemeleri alıp gösterilere başlamalıyım. Nasıl olsa jonglör oldum.

KARAGÖZ – Sen neler mırıldanıyorsun öyle.

HACIVAT – Dersime çalışıyorum. Sınav olacaksın dedin ya.

KARAGÖZ – Ha tamam o zaman. Jonglör sanatı nedir, ondan başlayalım.

HACIVAT - Topları çemberleri labutları atacaksın tutacaksın. Flower stickleri yani püsküllü sopaları zıplatacaksın. Poi ve stafları çevireceksin. Tabakları da sopanın ucunda döndürdün mü jonglör olursun. At, tut çevir, döndür, zıplat = jonglör sanatı.

KARAGÖZ – Hacıvat, sınavı geçtin geçmesine de sen en başta bu işte çok para var demiştin doğrumu?

HACIVAT - Karagöz benim acelem var. Gitmem lazım sonra konuşuruz. Hadi hoşça kal teşekkürler.

KARAGÖZ - Hacıvatın nereye gittiğini tahmin ediyorum. Akrobatlık yapmaya gitti. Nasıl olsa işsizim. Bende hemen top labut çember alıp jonglörlük yapmalıyım. Hemen malzeme almak için borç bulmalıyım. Bana müsaade eder misiniz? Alkışlarla gönderir misiniz beni?

PROFOSÖR SAHNEDE

Merhaba saygı değer seyircilerimiz. Ben sahne ve gösteri sanatları konusunda uzman kabul edilen hasan hüseyin cesur. Karagözü ve hacıvatı yakından tanımaktayım. İkisinin de başına neler geldi biliyor musunuz? Jonglör sanatçısı kılığına girdikleri için zarara uğradılar. Ellerindeki paraları jonglör malzemelerine yatırdılar. Etkinlik ve şölen alanlarında sorunlar yaşadılar.

Şunu hesap edemediler. Bu bağlamda denklem kuramadılar. Sahne ve gösteri sanatları teorik bilgilerin yanı sıra uzun yıllar pratik yapmak gerektirir. Bir üstattan ders almadan sahne sanatçısı olmak imkânsızdır. Karagöz ve hacıvat şimdi zararlarını kurtarmak için panayırda işe başladılar. Karagöz eski mesleği olan çığırtkanlığa başladı. Yani yapılacak gösterileri yüksek sesle halka duyurma görevi, hacıvat ise biletçi olarak çalışıyor.

Sadece akrobatlık değil; illüzyon, ateşbazlık, meddahlık, kukla, fakirizm yani atraksiyon gösterilerinin hepsi hem yetenek hem de uzun yıllar eğitim aldıktan sonra yapılmalıdır.
Burada asıl sorun şu bence; televizyonlarda en az ilgi gören proğramlar hangileridir biliyor musunuz? Biz profesörlerin katıldığı bilgi aktardığı proğramlar hiç mi hiç seyredilmiyor. Hal böyle olunca sorunlar yumağına dolanıyoruz. Yeniden buluşmak dileğiyle hoşça kalın mutlu kalın.

PROVALARDAN BIKIYORSANIZ

Beyninizi ve ruhunuzu harekete geçirmelisiniz. Provaları başardığınızda güzelliklerin olacağına ruhunuzu ve beyninizi inandırınız. Özellikle ruh gezmeyi mutlu olmayı sevdiği için beyninizle birleşecek bedeninizi var gücüyle harekete geçirecektir. Böylece ezberleme ve sunma sorunu yaşamayacaksınız. Gerçektende sanatta yoğun provaların sonucunda hep başarılar vardır. Bu başarının ortaya çıkması için var gücünüzle çalışmalısınız. Size biz sanatçıların bir sırrını yazayım. Sanatçıların seyircilerden tek üstünlüğü prova yapmalarıdır. Bunun ispatı ise şöyledir. Bir seyirci sahneye çıktığında hazırlıksız olduğu için sanatçı kadar enerjik olamaz. Oysa sanatçı bıkmadan yorulmadan büyük bir çaba göstererek söyleyeceklerini ezberlediği için başarılı olur. Adeta makine gibi çalışır.

KARAGÖZ NASIL SEVDİRİLİR

Dünyamız sürekli kendisini yeniliyor; her şey değişiyor ve gelişiyor. Karagöz sanatı da yok olmaması için kesinlikle yenilenmelidir. Karagöz, Türk tiyatrosunun en çok bilinen dallarından birisidir. Gelişememesinin birçok nedeni vardır; bu doğru. Karşılıklı konuşmanın dışına çıkılamadığı için karagöze sevgi ve ilgi tamamen azalmıştır. Yeni oyunlar yazmak yerine eskilerle yol alınmaya çalışılmıştır. Sahne sanatı olan karagöze yeni oyunlar nasıl yazılır düşünülmemiştir. Güzel oyunlar nasıl yazarız yerine yüzyıllardır karagöz yaşadı mı yaşamadı mı tartışması sürmüştür. Karagöz nerelidir araştırmaları da sanata olabildiğince zarar vermiştir. Bu tür davranışların karagözü tatsızlaştıracağı hesap edilememiştir. Basit anlaşılır ve kolay bir tanımlama her şeyi açıklayacaktır: Aşçılar güzel yemekler yapma planları yerine patlıcan nerede yetişti salçayı ilk önce kim buldu gibi ayrıntılarla uğraşsalardı yemek sektörü de karagöz hacıvat gibi biterdi. Karagözün bir gerileme hatta ölmesi, yeni oyunlar yazılmadığı içindir. Eski yazılmış oyunların dilsel olarak düzenlemesi bile yapılmamış olduğundan halk tarafından itici bulunmuştur. Karagöz bugün bile tüm yönleriyle ele alınsa çalışmalara olabildiğince ivme kazandırılsa halkın beğenisini kazanıp popüler kültür olmayı tekrar başarır. Benim karagöz konulu kitaplarım hep takdir edildi ve çok beğenildi. Bununla yetinemezdim yenilerini yazarak biten bir sanatı yeniden hayata geçirmeliydim. Hasbora sahne malzemeleri imalathanesinde pratik kolay kurulan karagöz sahneleri imal edip ülkemizin birçok coğrafyasına gönderdim. Karagöze özgü olan karagöz düdüğü olarak anılan nareke imalatını seri olarak gerçekleştirdim. Ülkemizde nareke kullanmadan karagöz oynatanlar çoğalmaya başladı. Tüm bu çaba ve gayretlerimin nedeni karagöz sanatının bozulan yerlerini tamir edip, tekrar ülkemize kazandırılmasını sağlamak içindir. Özcümle: karagöze sizler hızlı bir çıkış yaptırabilirsiniz; her şey sizlerin elinde karagözü konuşun konuşturun başarın kazanın.

KARAGÖZ SANATINA KATKILARINIZ OLACAĞI İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM

Karagözcüler kendilerine lider öncü seçmedikleri için gelişmeleri yavaşlamıştır. Benim bu kitabı yazma planım otuz yıl önceydi, ancak yeni yazıyorum. Siz okurlarımdan beklentilerim bana düşüncelerinizi iletmeniz doğrultusunda yeni kitaplarıma ekleyerek karagöze katkıda bulunmak istiyorum. Daha önce yazdığım “karagöz hacıvat sanatının teknikleri” ve “karagöz hacıvat sanatçısı olmak ister misiniz kitaplarıma destek vermeniz beni cesaretlendirdi ve yüreklendirdi. Sizlere teşekkür ediyorum. Kitaplarımdan yarı profesyonel yani halen sahne kurup oyun oynatan karagöz sevdalısı olanların bile faydalanması bu kitabı yazmama neden oldu. Birçok okurum karagöz perdesi kurup sahnelediklerini benimle paylaştılar. Ofisimde beni ziyarete geldiler, benimle görüşmeler yaptılar önerileri oldu. Biz yazarlar için bunlar çok önemlidir. Hepinize tekrar teşekkür ederim.

KARAGÖZ SANATINDA İLERLEMEK
karagöz hacıvat show keywordsları bulun
Karagöz hacıvat show 0532 543 88 63 www.hasbora.net karagöz hacıvat gösterileri hasbora karagöz hacıvat show
karagöz hacıvat tasvirleri, karagöz hacıvat narekesi, karagöz hacıvat kimdir, karagöz hacıvat hayalbazlar, karagöz hacıvat fifürleri, ünlülerin karagöz hacıvatı, karagöz hacıvat sırrı, karagöz hacıvat mesleği, kiralık karagöz hacıvat, karagöz hacıvat insanmı, profosyonel karagöz hacıvat show, karagöz hacıvat show, karagöz hacıvat gösterisi, karagöz show istanbul, karagöz hacıvat show malzemeleri, sihirli karagöz hacıvat show, sihirli karagöz hacıvat, karagöz hacıvat efendisi, karagöz hacıvat kralı, karagöz hacıvat show ustası, karagöz hacıvat adam, ünlü karagöz hacıvat, karagöz hacıvat sırrı, karagöz hacıvat showlarının tüyosu, karagöz hacıvat seyret, karagöz hacıvat tekniği
karagöz hacıvat show karografileri, karagöz hacıvat show figürü, has karagöz hacıvat show, hasbora karagöz hacıvat show, karagöz hacıvat show fiyatları, karagöz hacıvat show sanatçıları,
karagöz hacıvat show malzemeleri, karagöz hacıvat show kursu, karagöz hacıvat show eğitimi, karagöz hacıvat show sunanlar, karagöz hacıvat show sanatçıları, karagöz hacıvat show eşyaları, karagöz hacıvat show ekipmanları, karagöz hacıvat show donanımları, karagöz hacıvat show ekipmanları, karagöz hacıvat show kitabı, karagöz hacıvat show nedir, karagöz hacıvat show sanatı, karagöz hacıvat show öğrenmek, karagöz hacıvat show nasıl, karagöz hacıvat show sünnette, karagöz hacıvat show düğünde, karagöz hacıvat show doğum günü, karagöz hacıvat show sahnesi, karagöz hacıvat show yapımı, karagöz hacıvat show sahne imalatı, karagöz hacıvat show, karagöz hacıvat show gösterileri, karagöz hacıvat show bilgisi, karagöz hacıvat show eşyaları, karagöz hacıvat show organizasyon, karagöz hacıvat show yapanlar, karagöz hacıvat show donanımı, karagöz hacıvat show seyretmek, karagöz hacıvat show eğlenceli

KARAGÖZ HACIVAT OYUNU (EĞİTİM BİLGİ VE BAŞARI)

-KARAGÖZ Hacıvat ben hep televizyon seyrediyorum bilgilerim epeyce çoğaldı.

-HACIVAT Karagözüm sana bu güne kadar bilgi lazım olmadıda şimdimi ihtiyaç duydun.

-KARAGÖZ Sen ne demek istiyorsun hacıvat bilginin zararı olurmu? bilgi işe yaramazmı diyorsun yoksa.

-HACIVAT Karagöz şimdi sen bir tartışma ortamı oluşturmak üzeresin.

-KARAGÖZ Hacıvatcığım sen konu dışına çıkıp afaki sohpetleri seversin ama söyle bakalım bilgilenmek zararlımıdır yararlımıdır?

-HACIVAT Karagöz kardeşim öyle bir soru soruyorsun ki cevabı en az yarım saat sürer.

-KARAGÖZ Beni kızdırma hacıvat hemen cevap ver soruyu çok tekrarladım.

-HACIVAT O halde hemen tanımlama yapayımda rahat et, karagöz efendi. İnsanların saklama gereği hissetmeden birbirlerine vermek için yarıştıkları şey nedir.

-KARAGÖZ Bunun cevabını yeni yürümeye başlayan çocuklar bile bilir hacıvat insanlar bilgi vermek için çaba gösterirler. Anlatmak için birbirlerinin sözünü bile keserler.

-HACIVAT Şimdi her şey ortaya çıktı karagöz, bilgi değerli olsaydı insanların işine yarasaydı insanlar başkalarına sunmazlar kendilerine saklarlardı.

-KARAGÖZ Benim gece gündüz televizyonlardan topladığım bilgiler işe yaramayacakmı diyorsun hacıvat kardeş.

-HACIVAT Evet çok doğru karagöz televizyondan aldığın bilgiler sana hiç yaramayacak hatta diğer işlerini aksattığın için de zarardasın.

-KARAGÖZ Hacıvat sen herhalde doğru söylüyorsun, biz hanımla bir oyuncak fabrikasından evde montajlanmak üzere oyuncaklar almıştık artık onlarıda yapamıyoruz. Dolayısıyla para kazanamamaya başladık. oyuncakların bazılarının montajı fabrikada yapılmayıp bize verilmekteydi. Zaman alan bölümlerini oyuncak fabrikası bize getiriyordu. Bizde oyuncakları yapıp geçiniyorduk.

-HACIVAT Şimdi ne oldu karagöz ne durumdasınız televizyondan aldığınız bilgiler işe yaramıyormu sence?

-KARAGÖZ Beni dinlersen sana bir sır verebilirim hacıvat, ben televizyonlardan aldığım bilgileri değerlendirmek üzere insanların yanına gidip bildiklerimi aktarıyordum.

-HACIVAT Peki para kazanıyormuysun karagöz.

-KARAGÖZ Para kazanmak bir yana ne yapıyordum biliyormusun, hacıvat, insanların beni pür dikkat dinlemelerini sağlama gayreti içersindeydim. Üstelikte sözümü kesmemeleri için onlara yiyecek ve içecek alıyordum. Kesinlikle sözümü kesmiyorlardı onlar yiyip içerlerken bende tüm bildiklerimi rahatlıkla onlara aktarıyordum.

-HACIVAT İşte şimdi benim haklı olduğum ortaya çıktı karagöz bilgi para etmiyor paralarını götürüyor; bunu kabul ediyormusun.

-KARAGÖZ Kabul etmem çok zor olacak çünkü hayatım boyunca bilginin faydalı olduğu anlatıldı bana anladınmı hacıvat ama şuna razı olurum ilkeli ve adaletli olduğuna inandığım birine soracağım. Hemde hemen şimdi gidiyorum hoşcakal hacıvat kardeş.

Hacıvat ve karagöz sahneden ayrılırlar
Karagöz tekrar sahneye gelir karagöz en güvendiği insanları düşünmeye başlar. Karagözün aklına hemen yayınevi sahibi serdar bey gelir.
Karagöz serdar beye gitme kararı alır.

-KARAGÖZ Serdar bey bilgili insanların kitabını yayınlayan değerli birisi ben en iyisi ondan yardım alayım. Serdar bey bana zaman ayırır, hemen yanına gidip sorunumu anlatayım.

-KARAGÖZ Serdar beyin evine doğru giderek seslenir serdar beeyyy! serdaaar beeyyy!

-SERDAR BEY Bu herhalde karagözün sesi hemen cevap vereyim zaten karagözün sohpetide iyi oluyor. Benimde zamanım var nasıl olsa. Karagöz seni duydum hemen geliyorum.

-KARAGÖZ Çok sağol serdar bey bekliyorum.

-SERDAR BEY Yayınevi sahibi olmama rağmen karagöz kadar bilgili değilim. karagöze hangi konuda sorarsan sor en derin bilgileri hemen anlatıyor. İlluminati pek belirgin bir konu değil ama geçende bir anlattı hayretler içersinde kaldım. Sadece bu değilki pragmatistler, agnostikler, ampirizm, dogmacılık, ne sorarsan sor biliyor acaba bana bir kitap dosyasımı hazırladı sanırım.

-SERDAR BEY Kitabını yayınlamamı isteyecek sanırım.
Hemen bir bakayım bende merak ettim karagözü
Buyur karagöz her şeyden önce nasılsın iyimisin bende seni özledim.

-KARAGÖZ Serdar bey iyi sayılmam ama beşbuçuk yaşından beri bana öğretilen bilgi, nasılsın denince iyiyim siz nasılsınız cevabı vermemdir.

-SERDAR BEY Karagöz sen sosyolojik, psikolojik, hatta gayri milli hasıla konusundada epeyce bilgilenmişsin.

-KARAGÖZ Şimdi beni rahatlattın serdar bey benimde sorunum bu zaten; daha açık söylemle bilgi zararlımı yararlımı bu konuyu hacı cavcavlada tartıştık.

-SERDAR BEY Ben epeyce kitap yayınladım halende devam ediyorum bunu biliyorsun karagöz.

-KARAGÖZ Evet biliyorum serdar bey hatta yayınevinizi kurmadan öncede bir yayınevinde yöneticiydiniz.

-SERDAR BEY Senin sorduğun konu ülkemizde değil tüm dünya ülkelerinde konuşulmaya başladı, benim okuduğum üniversitenin rektörü adil bey benim yayınevimden bir kitap yayınladı, konusu ve ismi ney biliyormusun karagöz.

-KARAGÖZ Çok merak ettim serdar bey rektörün yazdığı kitabı, çünkü rektör üniversitelerin baş yöneticisidir. Üniversitelerde fakülteler olur fakülteleri yönetenlere dekan denmektedir. Tüm dekanların başkanı rektördür.

-SERDAR BEY Beni yine bilgilerinle çok şaşırttın karagöz; aynen senin dediğin gibi aslında ben üniversiteyi okurken adil bey dekandı benim okuduğum edebiyat fakültesininde başkanıydı. Şimdi ise rektör olarak atandı ve üniversitedeki tüm fakülteleri o yönetiyor.

-KARAGÖZ Ben hepsini biliyorum serdar bey üniversitelerde rektörü dekanlar seçer. Ben bilgi faydalımı zararlımı onu öğrenmek istiyorum.

-SERDAR BEY Bende sana sevineceğin bir bilgi aktaracağım. Rektörümüz adil beyin kitabının ismi "EĞİTİM BİLGİ VE BAŞARI" Çok atraksiyon bilgiler var. Ben kitabı sana getirebilirim hacıvatla hem okur hem tartışırsınız.

Serdar bey sözünde durur "EĞİTİM BİLGİ VE BAŞARI" kitabını karagöze teslim eder.
Karagöz okuma bilmediği için hemen hacıvatı çağırır.

-KARAGÖZ Bak ne buldum hacıvat kalitelimi kaliteli bilgilimi bilgili bir kitap buldum, serdar bey getirdi.

-HACIVAT Kitabın ismi neymiş karagöz

-KARAGÖZ Ben kitabın ismini bile okumayı beceremedim. Sen okursan sevinirim hacıvat.

Ben önce kitabın kapağına sonra arka kapağına daha sonrada önsözüne bakarım konusunu ve içeriğini hemen anlarım karagöz, akademik değeri olan aynı zamanda halk diliyle de desteklenmiş bir kitap olduğunu anladım. İstersen bir bölümünü okuyup birlikte tartışalım.

-KARAGÖZ Çok iyi olacak hacıvat, hemen okumaya başlayabilirsin.
"Bilgili olupta başarısız olan insanlar neden çoğalmaya başladı" diye bir başlık var karagöz benimde dikkatimi çekti.

1-Üniversiteyi bitiren öğrencilerimizin bilgileri olduğu kesinlikle doğrudur. Neden başarısız oluyorlar derseniz bilgilerini gerektiğinde değil gerekmediğinde kullanıyorlar. Buda hayatta başarısız olmakla aynı anlama gelmektedir.

2-Eğer başarı hayatımızı devam ettirecek parasal olanakları bulmaksa bir örnek verebiliriz. Üniversiteyi bitiren bilgili bir genç semtinde işsiz gezerken okur yazar bile olmayan bireyler ticarete atılıp hatırı sayılır paralar kazanır durumdadır.

3-Eğer bir işi başarmamız gerekiyorsa o iş başaracak eğitime sahip olmamız gerekir. Başarmamız için zorlu bir eğitime sonrasında da yoğun bir çalışmaya hazır olmalıyız.

4-Düzenli ve kaliteli bir eğitim almış bir insan bizden küçük bile olsa onun bilgisine güvenmeliyiz. Çünkü o bilgisi çok olan insanlardan faydalanmış ve kitaplarını okumuştur. Öğrendiklerini nasıl değerlendireceğini defalarca duymuştur.

5-Eğitimli insanlar ne yapacağına karar verir sırası gelince uygularlar.

6-Bilgisizlik dere gibi cahillik nehir gibi eğitimsizlik çağlayan gibidir üçü de kendi bildikleri gibi akarlar.

7-Başarı bahçesinin meyveleri eğitim, bilgi, çalışmak ve sabretmektir.
hacıvat ben bu kitabın ne demek istediğini anladım. Bilgi, istek, eğitim, çalışmak ve sabır bir arada olursa başarılı oluyorsun.

SONSÖZ
Kitabınızı okuyup hem canlı karagöz hacıvat hemde perdeli oynatmayı kavradınız. Artık sahneler sizleri bekliyor.

YENİ ÇIKACAK VE AZ SAYIDA ÇIKAN KİTAPLARIN LİSTESİ

1- Diksiyon hitabet güzel konuşmanın yolları

2- Dolandırıcılık hırsızlık ve kolpacılıktan kurtulmanın yolları

3- Jonglör ve akrobat olmanın yolları

4- Mental illüzyonisti olmanın yolları

5- İskambil kart illüzyonisti olmanın yolları

6- Ateş yutan adam fakirizm sanatçısı olmanın yolları

7- Korkularımızdan nasıl kurtuluruz

8- İllüzyonist olmanın yolları

9- Kukla sanatçısı olmanın yolları

10- Benim kitabım

11- Yazar olmanın yolları

12- Sanatçı olmanın yolları

13- Zengin olmanın yolları

14- Göbek eritmenin yolları

15- Meddah sanatçısı olmanın yolları

16- Denek kurmanın başkan olmanın yolları

17- Şiir kitabı yazmanın yolları

18- Atasözü kitabı yazmanın yolları

19- Bilmece kitabı yazmanın yolları

20- Çöp ev olmanın ve kurtulmanın sırları

21-Muhbirlik gerçeği muhbirliğin gizli kalmış tüm sırları anıları

22- Dolandiricilardan hirsizlardan kolpacilardan kurtulmanin yollari

23- Kolpacılık zarçılık mafya derin devlet gizli örgütler

24- Manipülasyon ve kolpacılıktan kurtulmanın yolları

25- Canlı ve perdeli karagöz oynatmanın sırları

 

 

HASBORA

SAHNE GÖSTERİ EĞLENCE SANATLARI

 

iletisim anasayfa hakkimizda showlarimiz kitaplarimiz        
 

 

Düzenlediğimiz sponsor olduğumuz sahne gösteri eğlence sanatları festivali

 

"YALANIN SONU"

SAYGISIZLIK EDEMEM
YALAN NEDİR HİÇ BİLMEM
İMAN ERDEM VAR BENDE
YALANCIYA GÜVENME

ONUNLA YOLDAŞ OLMA
YALANCI MAHCUP OLUR
YALANCI REZİL OLUR
YALANDA HUZUR OLMAZ

YALANDA KAVGA OLUR
İSLAMDA YALAN OLMAZ
BENİM YALANIM YOKTUR
BEN YALANDAN KAÇARIM

YALAN ÇOK KÖTÜ ŞEYDİR
BEN HİÇ YALAN SÖYLEMEM
YALANIN SONU OLUR CEHENNEM
YALANCIYA GÜLER ELALEM

HACIVATIN GAZEL OKUMASI

Hacıvat şarkısını söyleyerek perdenin ortasına geldikten sonra gazelini okumaya başlar. İsterseniz birlikte yazdığımız gazeli hacıvata okutalım.

 

BU PERDEDE HER ŞEY VAR
NEŞE VAR EĞLENCE VAR GÜLMEK VAR
MUTLULUK VE HEYECANDA VAR
DAHA ÖNEMLİ BİR ŞEY VAR

SİZLER İÇİN SAHNEYE GELEN
KARAGÖZ VAR HACIVAT VAR
ÇOK ÖNEMLİ BİR ŞEY DAHA VAR
SİZLER VARSINIZ SEYİRCİLER VAR

Hepiniz hoş geldiniz...

Hacıvat gazelini okudu. Sizler karagöz hacıvat oyununu sunduğunuzda hem alkış hem de para kazanacaksınız, diyelim ki sünnet törenine gittiniz. Gazeli okuduktan sonra seyircilere hoş geldiniz, dedikten sonra sünnet olan çocuğun ismini söyleyebilirsiniz. Efendim merhaba ben hasbora'nın sünnet düğününe geldim hasbora ve dostlarına gösteriler sunacağım hasboraya bu mutlu gününde ne kadar alkış gelecek merak ediyorum. Dedikten sonra; sünnet düğünü olan çocuğu herkes alkışlayacaktır. Bitmeyen alkışlarınız için teşekkür ederiz diyebilirsiniz. ALLAH hepinize neşe mutluluk versin. Huzur içinde yaşamak nasip etsin. Hasboranın bu mutlu gününde hepiniz buradasınız sizlere saygılar sunuyorum. Benim ismimi biliyor musunuz? Evet, ben hacıvatım ya arkadaşımın ismini biliyor musunuz? Seyirciler hep bir ağızdan “karagöz karagöz” dedikten sonra

HACIVAT: evet doğru karagöz.

Burada önemli bir ayrıntı var onu hemen hatırlatalım: şu ana kadar hacıvat sahnede tek olarak rol yaptı. Şimdi karagözü çağıracak iki kişi olacaklar ve konuşacaklar. Bu konuşma anında kalın ve ince ses farkında seyirciler hangisinin karagöz hangisinin hacıvat olduğunu anlıyorlar bu doğrudur. Gerçek kuralda şu şekilde işlemektedir. Karagöz konuşurken sadece karagöz hareket eder. Karagöz durur hacıvat hareket ederek konuşmaya başlar. Diğer tasvirlerde oyuna katılınca aynı metot işlemektedir. Bu sistem dizi çekimlerin dede aynen uygulanmaktadır. Oyunculardan birisi bu kuralı bozarsa yönetmen o,sahneyi yeniden çeker. Dizilerde durum böyledir, gayet kolaydır. Oysa bir hayali bu hatayı yapınca çekimi geri alamaz. İşte bu yüzden provaları biz hayaliler ve tiyatrocular çok çok yaparız, sizler sahnenin her şeyi olacaksınız. o yüzden öz disiplininizi sağlamanız gerekmektedir nedeni de yönetmende sizsiniz, baş rol oyuncuda. İleride kendi yazacağınız oyunlarda paralog monologlar olabilir.

HACIVATIN KARAGÖZÜ SAHNEYE ÇAĞIRMASI:

Bu bölümde bir karagöz hacıvat oyununa ihtiyacımız olacak ben çok uzun süren oyunları sevmiyorum. Günümüzde insanlar uzun karagöz hacıvat oyunlarında sıkılmaktalar. Sizlerle birlikte kendimize ait bir karagöz hacıvat oyunu yazmaya ne dersiniz. Daha sonra siz tek başınıza yazarsınız. Düşünmek ve bulmak için biraz zaman ayıralım yeterli olacak haydin hemen başlayalım. Yazdığınız oyunlara çekici bir isimde bulmayı ihmal etmeyiniz. Bizde birlikte yazacağımız bu oyunumuza "YALANIN SONU" ismini verelim mi? oyunun başında hacıvatta yalanla ilgili bir şarkı söyledi.

Hacıvat, karagözü sahneye çağıracak. Seyircilerle hacıvat konuşmaya başlar karagöz biraz tembel deseler de ben karagözü seviyorum. Onunla sohbet etmek istiyorum; Sizler ne dersiniz, karagözü çağırayım mı?
HACIVAT: karagöz karagöözz hadi gel sohbet edelim. Burada herkes bizi bekliyor.
KARAGÖZ: hacıvat uykum var ya sen seyircileri biraz idare et sabah olunca gelirim.
HACIVAT: sabah çoktan oldu 4 saatte geçti bile
KARAGÖZ: hacıvat daha sabaha 20 saat var ya birde senin için çok iyi aritmetik bilir diyorlardı.
HACIVAT: karagöz bak sana bir şey söyleyeceğim seyircilerimiz bizi çok özlemişler
KARAGÖZ: çok dediğin kaç tane hacıvat onu söylersen gelirim.
HACIVAT: valla 50 mi desem 100 mü bilmiyorum karagöz.
KARAGÖZ:50 tane mısır közlemişlerse kimseye yetmez hacıvat biraz daha közlesinler
HACIVAT: karagöz beni kızdırma mısır közlemişler demiyorum. Bizi özlemişler diyorum anlamıyor musun sevinmelisin buna. Hem benim bir derdim var onu seninle paylaşmak istiyorum, hem de hayal perdemizle ilgili
KARAGÖZ: neymiş şimdi dinliyorum. Hayal perdemizde güzel anılarımız var
HACIVAT: biz seyircileri güldürmeyelim diye bize muska yapmışlar
KARAGÖZ: yemem hacıvat vallahi yemem
HACIVAT: gel bak inanmıyorsan inan ki muska yapmışlar
KARAGÖZ: hacıvat beni kızdırma kıymalıda olsa kabuska yemem ya kabuska yapmasalardı hiç olmasa lahana varken dolma yapsalar gelirdim.
HACIVAT: karagöz muska ile kabuskayı karıştırma gel bizi bekliyorlar
KARAGÖZ: hacıvat beni getiremezsin
HACIVAT: yaaar baanaa bir eğlenceee aamaan amann ahh bana bir eğlencee medettt
KARAGÖZ: ben sana eğlenceyi gösteririm al san eğlence al sana tokat, al sana hiddet al bir tanede şiddet seni dövmek benim için adat oldu adet
HACIVAT: vay vay karagöz 700 sene daha işsiz kalsan sana iş bulmam. Sana asla acımayacağım
KARAGÖZ: bende seni 800 sene daha pataklasam doymayacağım sen bu seyircilere dua et
HACIVAT: oh be kurtuldum karagöz işsiz güçsüz diyenlere de daha inanmayacağım. Karagözün adın bundan sonra dayak baz koyalım.
KARAGÖZ: hacıvat nereye kaçtı beni bu kadar pataklayacağını bilse gelir miydim?
HACIVAT: karagöz beni affeder ben bir sansımı denemeliyim. Karagöz yerde ne topluyorsun.
KARAGÖZ: yosun topluyorum yosun.
HACIVAT: yosun denizde toplanır karagöz aşkolsun
KARAGÖZ: benim için sen yoksun hacıvat yoksun.
HACIVAT: karagöz seninle barışalım mı?
KARAGÖZ: karışmayalım hacıvat bu sefer karışırsak bir daha ayrılamayız.
HACIVAT: gördünüzdü karagözü biz bir daha ayrılmayız dedi.
KARAGÖZ: hacıvat seni affediyorum sen benim çok değerli dostumsun.
HACIVAT: sana bir derdimi anlatmak istiyorum.
KARAGÖZ: buyur hacıvat anlat derdini
HACIVAT: ben dün bir toplantıya katılmıştım
KARAGÖZ: hacıvat sen dün erik toplamaya mı çalışmıştın bende çilek toplarken ağaçtan düştüm
HACIVAT: karagöz çilek ağacında şimdiye kadar hiç düşen olmadı sen nasıl başardın.             
KARAGÖZ: hacıvat ben bugüne kadar neyi başaramadım ki günaydın
HACIVAT: karagöz çilek bir bitkidir domates bitkisi kadar boyu yoktur bile
KARAGÖZ: seyircilere soralım kim haksız ise ortaya çıksın.
SEYİRCİLER: hacıvat haklı çocuklar bile çilek ağacından düşmez
HACIVAT: gördün mü karagöz bir daha yalan söyleme ortaya çıkar.
KARAGÖZ: çıkarsa çıksın hem sen bana ne anlatacaktın
HACIVAT: dün bir toplantıya katılmıştım dedim sende erik toplamaya çalıştın diye sözümü kestin, başkalarının sözünü kesersen sana alınırlar.
KARAGÖZ: hacıvat haklısında öyleleri var ki sözünü kesmesen sana bir kelime konuşturmadan bir bucuk saat konuşuyor sonrada çok sohbet ettik deyip gidiyor ya bunlara ne demeli
HACIVAT: onları bırak karagöz onlar hatalarını anlar o huylarından vazgeçerler.
KARAGÖZ: hacıvat sen beni sinirlendirdiğin zaman sana hacı cav cav diyorum ya işte o zamanlar sende çok konuşuyorsun.
HACIVAT: karagöz her şey çok uzatılırsa iyi olmaz bizde burada sözü bitirsek arkamızdan şu sözü söyletmesek. "karagözle hacıvat güzel sohbet ettiler hacıvat şarkı söyledi gazel bile okudu komiklik olsun diye kavga çıkardılar bir an önce bitirip gitseler" dedirmeyelim.
KARAGÖZ: zaten benim uykum geldi bir kaç gün kesti reyimde kendime geleyim.
HACIVAT: efendim insanlar çok konuşunca bazen istemese de hata yapabilir. Bizlerde hata yaptıysak büyüklerimizden af küçüklerimizden özür dileriz. Sağlıklı ve mutlu hayatlar sizlerin olsun karagöz hacıvat oyunu burada bitttiiii... Bu oyunu başarıyla bitirdiğinize göre karagöz ve hacıvattan başka tasvirleri de oyunlarınıza katıp daha güzel gösteriler sunabilirsiniz.

KARAGÖZ VE EDBİYAT

Karagözü insanların çok sevme nedenlerinden biriside; karagöz hacıvat oyunlarında edebiyatın olmasıdır. Karagöz hacıvat oyunlarında edebiyatın her dalı vardır. Şiirler öyküler, maniler, en eğlencelisi de seyircilerinde oyuna katılmasını sağlayan bilmecelerdir. Şimdi bir kıtalık şiir yazalım. Bu yazdığımız şiiri seyircilerle birlikte söyleyelim.

BUGÜN BEN ÇOK MUTLUYUM
GÜVEN İÇİNDEYİM BEN
SAĞLIĞIM YERİNDEDİR
HUZURLU MUTLUYUM BEN

Uzun şiirler seyircilerin neşesini azaltır. Ben 35 dakika şiir okunan bir festivale rastladım. Anlaşılır ifadeyle bu şiiri bir okumada bir kişi okudu. Oradaki insanların ne kadar acı çektiğini tahmin edebilir misiniz, yukarıdaki tek kıtalık şiirin önce bir satırını siz okuyun; sonra seyirciler söylesin ve seyircilerle birlikte şiiri bitirin onlarda mutlu olacaktır. Sizler karagöz hacıvat oyunları için şiirler yazmaya başladığınızda en fazla iki kıta olmasına özen göstermelisiniz. Şunu unutmayalım; bu bir edebiyat sırrıdır. Akılda kalan en beğenilen şiirler en kısa olandır. Siz karagöz hacıvat oynatmaya başladıktan bir süre sonra kendi oyunlarınızı da yazacaksınız. İhtiyacınız olan şiir ve bilmeceleri de.

 

Sizler yaş gurupların ortama ve havaya bağlı olarak bilmece sorup seyircilerle karşılıklı şakalar bulabilirsiniz.

SEYİRCİLERİNİZE SORABİLECEĞİNİZ İLGİ ÇEKİCİ YEPYENİ BİLMECELER

Antalya da bir tane insanda iki tane olan şey nedir? Kaş (Antalya’nın bir tane kaş ilçesi vardır)

Hangi güç işe yaramaz? Kontrol edilemeyen

Kötü haber kimin işine gelir? Gazetecinin

50 yıldır arabasız ehliyet kullandığı halde neden hiç ceza almamış?
Ehliyeti almış arabası hiç olmamış

Hangi ilimizden korkarız? Tokat

Her insanın ney seyretmeye hakkı vardır? Karagöz hacıvat

Hangi kutu sırları ortaya çıkarır? Karakutu

En kirli hayvan hangisidir? kirpi

Hangi ton kâğıttan kalındır? Karton

Hangi ton da güzel balayı yapılır Hilton’da

Öğrenciler hangi kalemi okula götürmezler? Kontrol kalemini

Hangi vat takılır? Kravat

Çocuklar hangi karıncayı sever? Atlıkarınca

Hangi numaraya gidilir? Yüznumaraya

Hangi dünya yenir? Yenidünya

Hangi name zor alınır? Takdirname

Kavun karpuza kızınca ne demiş? Kelek yapma

Hangi ayın böceği vardır? Ağustos

Pazarda ne atanlar sevilmez? Kazık atanlar

Hangi sayının arabası var? 10 un arabası var

Güzelliklere alışınca neyimiz azalır? Mutluluğumuz.

Adam kredi kartını neden buzluğa koymuş? Faizlerini dondurmak için

Hangi ilimizin valiliğinin önünde Atatürkün heykelinin yerine başka bir devlet adamının heykeli vardır. Malatya valiliğinin önünde ismet inönünün heykeli vardır.

 

ANAOKULLARI (ÇOCUK YUVALARI)

En çok karagöz hacıvat oyunu oynatacağınız yerlerden biridir. Karagöz hacıvat oyununun en çok itibar gördüğü yerlerden biriside çocuk yuvalarıdır. Çocuklara yönelik oyunlarınızı hazırlayınız gerisi kolay, bilmeceler somayı da ihmal etmeyiniz. Sizler için yeni bilmeceler yazdık, siz sadece yuvalara uygun olanları not alınız yeter. Karagöz hacıvat oyunu çocukların dikkatini en çok çeken sanatlardan birisidir karagöz hacıvat oyunu, o yüzden sizlerde çocuk yuvalarına uygun oyunlarınızı hazırlayınız. Çocuk yuvalarına gittiğinizde eski oyunlarla gitmeyiniz. Eski oyunların adını öğrenmek isterseniz, kar-i kadim denmektedir. Çocukları bırakın şimdi yetişkinler bile zor anlamaktalar. Oyunu bitirirken de "sürçe lisan ettiysek affola yıktın perdeyi eğledin viran koşup sahibine haber vereyim hemen" bu bitiş oyunu anlaşılır olmasına rağmen bunu bile,  öz Türkçe olarak aktarmalısınız. Çocuk yuvalarında karagöz hacıvat oyunu oynatacağınıza göre bir kıtalık şiir yazmaya ne dersiniz.

Çocuk yuvasındayım
Sağlığım yerindedir
Güven içindeyim ben
Huzurlu mutluyum ben

Bu yazdığınız şiirleri de çocuklarla birlikte okumalısınız. Önce bir kez siz okuyup alıştırma yaptığınızda daha güzel okuduklarını hayretle göreceksiniz.

GÖLGE OYUNU DÜNYASAL BİR SANATTIR.

İnsanlar gölgelerini fark ettikten sonra gölge oyunlarını çeşitli şekilde sahnelemişlerdir. İlk gölge oyunu el ile yapılandır. Müzeler de gölge oyunu oynatan ilk insanların lahitleri bulunmaktadır. Gölge oyununun dünyasal olma nedeni örneğin el hareketleriyle yapılan oyunu dünyadaki hangi çocuğa seyrettirirseniz seyrettirin anlamaktadır, dil kavramına gerek kalmaz. Öz cümle: bütün dünya çocukları gölge oyununu birlikte mutlu olarak seyredebilir. Sizler karagöz hacıvat oyunu oynatmaya başladığınızda en önemli adımları atmaya başladığınızı gösteriyor. Karagöz hacıvat oyunu seyretmek bireylere yepyeni becerilerde kazandırmaktadır.

Karagöz hacıvat oyunlarınızı sizde yazabilirsiniz: bunun için pek zorlanmayacaksınız. Kolay okunan hikâye kitaplarını okuyunuz. İnsanların en belli başlı uğraşları nelerdir araştırma yapınız. En çok tutulan öykülerin özellikleri nelerdir öğrenin. Sadece şuna dikkat etmelisiniz, bir yazarın sorumluluğu çok büyüktür. Anlatmak istediğimiz şu: yazarlar halkları kolayca yönlendirebilirler. Bir başkaldırışa bile sebep olabilirler, işte bu yüzden hep güzelliklerden yola çıkmalısınız. O zaman harika eserler ortaya çıkacaktır. Toplumumuz haksızlıkları asla istemez. Haksızlar bir süreliğine ortalıkta kol gezse de onları piyasadan silecek cesaretli insanlar her zaman hazırdadır, şimdi bir öykü yazmaya ne dersiniz.

Ülkeye egemen bir lider yandaşlarıyla birlikte gezmekte imiş; işte bu gezilerin birinde bir böğürtlen tarlasına rastlamış. Tarlanın kenarında sahiplerini görünce hatırlarını sorup kendini tanıtmış. Memnun olan böğürtlen tarlasının sahipleri ülkelerinin liderine böğürtlenden yaptıkları yiyeceklerden ikram etmişler, ülkenin lideri hayretler içersinde kalmış neden mi; yediği yiyeceklerin lezzetinden. Böğürtlen tarlası sahiplerine teşekkür ederek oradan ayrılmış. Villasına dönünce düşünmeye başlamış. Bugün yediğim böğürtlenli yemekler çok lezizdi. Acaba neler yapabilirim. Bu insanların elinden burayı nasıl alabilirim. Bunun için buraya tekrar gidip sinsice plan yapmalıyım ki ömür boyu bu tatlar benim olsun.

Yandaşlarına seslenerek: yarın nereye gitmek istiyorum, biliyor musunuz? Adamları hayretle liderlerini gözlemlerler. Lider ise hain ve sinsice gülümseyerek, böğürtlen tarlasına gideceğiz hazırlanın.
Yandaşları ile tekrar aynı bahçeye gider ve tarla sahiplerine yine böğürtlenden yapılan tatlılardan ister. Hemen ikram ederler ve lider yemeye başlar. Tarla sahiplerine bakarak: bunlar lezzetli gelmedi, geçen seferkiler çok harikaydı, bunlar yoksa bayat mı?

Bu sorunun yanıtı aynen şöyle gelir: sayın lider sizin önceki yediklerinizle bugün ki yedikleriniz arasında kesinlikle bir fark yok!
Lider kızgın bir şekilde nasıl yani ben yalancı mıyım?

Cevap: sizin o zaman kalbiniz nurlu ve temizdi yiyecekler size çok lezzet verdi. Oysa bu gelişinizde kalbinizdeki nurlar yok olmuş içinize kötülükler dolmuş; işte bu yüzden bu bahçenin böğürtlenleri size önceki tadı vermedi...

Bu yazdığımız öykünün benzerlerini yazmaya hemen başlayabilirsiniz. Tüm edebiyat yazılarındaki kural şudur: önce taslak sonra gereken düzenlemeler. Düzenlemeleri nasıl mı yapacaksınız; yazdıklarınızı başkasından dinliyormuş gibi davranın. Ve hemen düzeltmeye başlayınız. Şuna da dikkat ettiniz mi gerisi kolay, giriş bölümünde merak uyandırın, asıl vurguyu sona bırakınız. Herkesin anlayabileceği ifadeleri çok kullanınız. İnsanları iyiliğe doyuracak olan sadece sizlersiniz, hep iyi öykülerin altında sizlerin ismi yazsın. Gelecekte bu sanata siz ışık saçacaksınız. Sizinle aydınlanacak hayal perdeleri. Sizler bir karagöz hacıvat üstadı olmanın yanı sıra aranılan bir yazı üstadı da olacaksınız.

Oyun yazarken çeşitli yemeklerden ihtiyacımız kadar yemenin önemini vurgularsanız. Toplum sağlığına da katkınız olacaktır, en önemli nedeni de oyunları seyrederken sağlıklı yaşamayı öğrenecekler.

KARAGÖZ HACIVAT ÜSTADI OLMAYA BAŞLAMAK

Karagöz hacıvat sanatı size hiç zor gelmeyecek nedeni de perdenin arkasına geçeceksiniz seyirciye bilmeceler soracaksınız onlarda mutlu olacak sizde bilmece sormakta en kolay olgu ve oluşumlardan birisidir. Soracağınız bilmeceleri ezberlemenize bile gerek yoktur, bilmecelere verilen cevaplarda zaten ayrı bir komedi olacaktır. Kitabınızda size yeterli olacak sayıda yepyeni bilmeceler bulacaksınız. İstediklerinizi bir kâğıda yazıp okuyabilirsiniz. Seyircilerinize şiirler okuyarak ta zaman kazanabilirsiniz. Oyunlarınızı kısa tutmanızda sizin yararınıza olacaktır. Bu anlatılanları uygulamanız kesinlikle başarmanız demektir. Güncel konularla ilgili kısa oyunlarda yazabilirsiniz.